ژئوشیمی و ژنز کانسار مگنتیت میمون آباد- جنوب باختر دهگلان، کردستان
نویسندگان
1 گروه کانیشناسی و اکتشافات کاربردی، پژوهشکده علوم زمین سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران
doi
10.52547/esrj.11.4.87چکیده
کانسار آهن میمون آباد در توالی سنگهای آتشفشانی- رسوبی ژوراسیک و تودههای نفوذی ژوراسیک-کرتاسه در شمال زون سنندج-سیرجان رخنمون دارد. کانیسازی آهن بیشتر به صورت مگنتیت است که به اشکال عدسی، رگهای، رگچهای و نواری است. این کانسار دارای بافت پراکنده، تودهای، جانشینی و شبکهای است. کانیهای همراه بیشتر آمفیبول، اکتینولیت، اپیدوت و کوارتز هستند که در بخشهایی با کانیهای رسی و کلسیت همراهند. تغییرات اکسید آهن در کانسنگ بین 30 تا 90 درصد است. عنصر آهن با گوگرد همبستگی مثبت و با تیتانیم، منیزیم، منگنز همبستگی منفی نشان میدهد. وانادیم از 17 تا 107 گرم در تن متغیر است. کاهش مقدار CrوV در این کانسار، منشا ماگمایی را برای آن مردود میسازد. مجموع مقادیر عناصر نادر خاکی در این کانسار بین 26 تا 283 گرم در تن است. غنیشدگی عناصر کمیاب سبک نسبت به عناصر کمیاب سنگین در کانسار نشانه تفریق است. براساس مقایسه پراکندگی REE، کانسار آهن میمون آباد شبیه کانسارهای آهن رسوبی است. تغییرات عناصر نادر خاکی در مگنتیت نشاندهنده دو منشاء اولیه و ثانوی برای کانیسازی آهن میمون آباد است. به این صورت که آهن ابتدا به شکل میان لایه در سنگهای رسوبی- آتشفشانی ژوراسیک تشکیل شده و توسط سیالات داغ حاصل از توده نفوذی، جابه جا شده و در افقهای بالاتر تجمع نموده است. حضور اپیدوت و آکتینولیت فراوان که گاهی با گارنت نیز همراه است نشانهی یک فاز پیرو متاسوماتیسم میباشد.