تحلیل فضایی کیفیت زندگی در سکونتگاههای غیر رسمی منطقۀ کلانشهری تهران (مطالعۀ موردی: اسلامآباد، صالحآباد)
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jhgr.2014.50599چکیده
در سالهای اخیر، مطالعۀ کیفیت زندگی در نواحی شهری مورد توجه گسترده بوده است. متأسفانه در بیشتر کلانشهرهای ایران، شاهد معضلی به نام سکونتگاههای غیر رسمی هستیم که دارای کیفیت زندگی چندان مناسبی نیستند. در این پژوهش، کیفیت زندگی در دو سکونتگاه غیر رسمی کلانشهر تهران (صالحآباد و اسلامآباد) با رویکرد ذهنی بررسی شده است. برای انجام پژوهش، دویست نمونه از بین ساکنان شهر اسلامآباد و صالحآباد بهصورت تصادفی ساده انتخاب شدند و با استفاده از شاخصهای ذهنی، کیفیت زندگی در این دو شهر مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش با مراجعۀ حضوری به مناطق مورد مطالعه (اسلامآباد و صالحآباد)، دادههای مورد نیاز بهشیوههای مشاهده، مصاحبه و مهمتر از همه، تکمیل پرسشنامه، جمعآوری شدند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که میزان سرانههای مختلف و برخورداری از امکانات مورد نیاز در این سکونتگاهها وضعیت چندان مناسبی ندارند که این موضوع، پایینبودن میزان رضایتمندی ساکنان را بهدنبال داشته است. همچنین اثبات شد میزان رضایتمندی از وضعیت کیفیت زندگی در بین ساکنان دو منطقۀ صالحآباد و اسلامآباد، تفاوت معنادار دارد و سکونتگاه اسلامآباد کیفیت زندگی بالاتری از صالحآباد دارد. ضمن اینکه در صالحآباد، مهمترین عامل مؤثر بر کیفیت زندگی، عامل اقتصادی و امنیتی و متغیرهای آن بوده، اما در اسلامآباد، عامل وضعیت بهزیستی با متغیرهای مربوطه، مهمترین عامل اثرگذار شناخته شد. درنهایت با توجه به نتایج پژوهش، در راستای راهبرد توانمندسازی این سکونتگاهها و ارتقای کیفی آنها، پیشنهادهایی مطرح شده است.