زیست‌ چینه‌نگاری ماکروفسیل‌های گیاهی سازند هجدک منطقه چاه-رخنه، جنوب‌غرب طبس و تحلیل آب و هوای دیرینه

نویسندگان

1 گروه چینه‌شناسی و فسیل‌شناسی، پردیس بین‌الملل دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه چینه‌شناسی و فسیل‌شناسی، دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.52547/esrj.11.3.89
چکیده

سازند هجدک در منطقه چاه‌رخنه، جنوب غرب طبس دربر‌دارنده ماکروفسیل‌های گیاهی به نسبت خوب حفظ شده‌ای می‌باشد به‌طوری که تعداد ۳۳ گونه ماکروفسیل گیاهی متعلق به 21 جنس از راسته‌های مختلف شناسایی شدند. براساس اولین و آخرین حضور مشاهده شده گونه‌های شاخص، یک زیست زون تجمعی با نامConiopteris hymenophylloides- Klukia exilis Assemblage zone  و سه زیر زیست زون غیررسمی شامل: زیر زیست زون Equisetites beanii- Ptilophyllum harrisianum Interval zone  (I)، زیر زیست زونPtilophyllum harrisianum- Elatides thomasii Interval zone (II)  و زیر زیست زون Elatides thomasii - Nilssonia macrophylla Interval zone (III) به ترتیب از پایین به بالا تعیین گردیدند. این زیست زون‌ها با سایر زیست‌زون‌های هم ارز بازه زمانی ژوراسیک میانی در منطقه طبس قابل مقایسه و تطابق می‌باشند. حضور گونه‌های Klukia exilis  و Elatides Thomasii نشان دهنده سن  آالنین- باژوسین برای این مجموعه می‌باشد. مطالعات آماری نشان می‌دهد که راسته‌های فیلیکال‌ها، سیکادال‌ها، پاینال‌ها و اکوئی‌ستال‌ها به ترتیب با فراوانی نسبی 31/46 %، 50/23 %، 12 % و 26/9 % و جنس‌های Nilssonia، Klukia، Coniopteris و Equisetites به ترتیب با فراوانی نسبی 81/22 %، 38/13 %، 40/8 % و 40/8 % بیشترین حضور را در منطقه چاه‌رخنه داشته‌اند. بدین ترتیب، براساس فراوانی نسبی فیلیکال‌ها و سیکادال‌ها، حضور گونه‌های شاخص آب و هوایی و بوم‌شناختی نظیر Equisetites beanii و میانگین عددی تراز گیاهی فلورای چاه‌رخنه (81/41)، آب و هوای مرطوب و نیمه گرمسیری در این منطقه در بازه زمانی آالنین- باژوسین غلبه داشته است.