ویژگی‌های زمین‌شناختی، رسوب‌شناختی و شرایط دیرینه‌محیطی برش رسوبی- باستانی گسکرک شهرستان رودبار

نویسندگان

1 گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران

2 گروه پژوهشی زمین‌باستان‌شناسی، شرکت زمین‌ریزکاوان، تهران، ایران

3 گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران

4 اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گیلان، ایران

doi
10.52547/esrj.11.3.203
چکیده

در زمین‌باستان‌شناسی با تشخیص و بررسی محتوای رسوبی و چینه‌نگاری لایه‌ها و مواد باستان‌شناسی، می‌توان درک کامل و صحیحی از پیشینه‌های باستانی به ‌دست آورد. نوشتار حاضر گزارشی از مطالعات زمین‌شناختی و رسوب‌شناختی در محل برش رسوبی - باستانی گسکرک واقع در شهرستان رودبار است که به‌منظور بازسازی شرایط محیطی دیرینه انجام گرفته است. برش گسکرک شامل دو لایه رسوب آبرفتی - واریزه‌ای ریزدانه، با تمایز رنگ مشخص می‌باشد که مرز زیرین آن‌ها محدود به سنگ بستر رسوبی و مرز بالایی آن‌ها توسط نهشته‌های استقراری جدیدتر پوشیده شده است. رسوبات طبیعی تشکیل‌دهنده این دو لایه را ذرات در حد سیلت شامل می‌شود که تراکم بالایی را نشان می‌دهد. لایه پایینی (لایه I) عمدتاً از رسوبات ریزدانه سیلتی با ناخالصی مواد آهکی تشکیل شده است که درون آن قطعات آهکی به‌صورت پراکنده مشاهده می‌شود. لایه II که در مرز بالایی خود توسط نهشته‌های طبیعی فرهنگی عصر مفرغ پوشیده شده است با وجود خرده‌های زغالی مشخص می‌شود که آن را از لایه زیرین خود متمایز می‌کند. مطالعه نمونه‌های عهد حاضر شرایط آب و هوایی خشک تا نیمه‌خشک را برای تشکیل افق‌های کربناتی شده در خاک پیشنهاد می‌کند. محتوای کم مواد کربناتی، رنگ قرمز- قهوه‌ای و همچنین وجود خرده‌های زغالی در لایه II که متمایز از لایه I می‌باشد، شرایط دیرینه محیطی متفاوتی را برای لایه II پیشنهاد می‌کند که به‌نظر می‌رسد با تغییر شرایط آب و هوایی، افزایش بارندگی و رطوبت و گسترش پوشش گیاهی جنگلی در منطقه همزمان بوده است.