تحلیل نشانه معناشناختی فرایند گفته‌پردازی جواهری در اشعار مقتبس از نشانه ‌های قرآنی براساس رویکرد تنشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

doi
10.52547/LRR.13.6.9
چکیده

جواهری به‌عنوان یکی از شعرای نامدار معاصر عرب با بهره‌گیری از نشانه‏های قرآنی تولیدات بدیعی در جهان سخن داشته است. تحلیل اشعار این شاعر براساس نظام تنشی و عناصر اتصال و انفصال گفتمانی می‏‏تواند زمینۀ کشف شیوۀ گفته‌پردازی و کنش مجاب‌سازی مخاطب توسط این شاعر را نمایان سازد. در نظام تنشی لایه‏های فشاره‏ای و گستره‏ای در ارتباط و تعامل با یکدیگر نقش‌آفرینی می‌کنند و شاکلۀ گفتمان را شکل می‏دهند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و به‌کارگیری الگوی تنشی سعی برآن دارد تا به تحلیل فرایند گفته‌پردازی در اشعار مقتبس از نشانه‏های قرآنی جواهری بپردازد. بر این اساس چهار موضوع از مفاهیمی قرآنی که در اشعار به‌کارگرفته‌شده انتخاب شد و ضمن تبیین ارتباط اشعار با آیات فرایند گفته‌پردازی براساس الگوهای تنشی، اتصال و انفصال گفتمانی موردبررسی قرار گرفت. نتایج حاصله نشان می‏دهد در پاره‏ای از موضوعات جواهری با بهره‌گیری از عناصر اتصال گفتمانی از حیطۀ گفته به مرکز تراکم انرژی حرکت و روند تولید معنا را از گستره به‌سمت فشاره سوق می‏دهد تا جریانی عاطفی را برای مخاطب ایجاد کند و در پاره‏ای از موضوعات این جریان روندی کاملاً عکس به‌خود می‏گیرد.