پیشبینی حساسیت زمینلغزش با استفاده از مدلهای ترکیبی فاصله ماهالانوبیس و یادگیری ماشین (مطالعه موردی: حوزه آبخیز اوغان، استان گلستان)
نویسندگان
1 گروه آبخیزداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 گروه آبخیزداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 گروه مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 گروه آبخیزداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
5 دانشگاه SNHU، نیوهمپشیر، آمریکا
doi
10.52547/esrj.11.2.1چکیده
هدف از تحقیق پیشرو، پهنهبندی حساسیت زمینلغزش در حوزه آبخیز اوغان، واقع در استان گلستان میباشد. بدین منظور از دو مدل توانمند دادهکاوی شامل جنگل تصادفی و بیشینه آنتروپی استفاده گردید. زمینلغزشها با استفاده از الگوریتم فاصله ماهالانوبیس به دو دسته 70 درصد (واسنجی پارامترها و تعلیم مدلها) و 30 درصد (اعتبارسنجی نتایج مدلها) تقسیم شدند. همچنین با توجه به مرور منابع گسترده، 15 عامل مؤثر بر وقوع زمینلغزش در منطقه موردمطالعه با روش تورم واریانس غربال، عوامل بهینه انتخاب و لایههای رقومی عوامل در سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه شدند. بهمنظور ارزیابی نتایج مدلها (قدرت یادگیری و اعتبارسنجی نتایج) از مقدار مساحت زیرمنحنی تشخیص عملکرد نسبی با استفاده از دو دسته داده واسنجی و اعتبارسنجی استفاده شد. نتایج حاصل از ارزیابی قدرت یادگیری مدلها نشان داد که مدل جنگل تصادفی و بیشینه آنتروپی به ترتیب با مقادیر سطح زیر منحنی 923/0 و 91/0 دارای قدرت یاگیری و برازش نسبتاً مشابهی میباشند. اگرچه در مرحله اعتبارسنجی مشخص گردید که مدل جنگل تصادفی با مقدار 9/0 نسبت به مدل بیشینه آنتروپی با مقدار 85/0 قدرت پیشبینی و تعمیم نتایج بالاتری دارد. لذا مدل جنگل تصادفی به عنوان مدل برتر در ارزیابی حساسیت زمینلغزش حوزه آبخیز اوغان معرفی گردید. براساس نتایج مدل جنگل تصادفی، حدود 10 درصد از حوزه آبخیز اوغان در پهنه حساسیت زیاد و خیلیزیاد بهوقوع زمینلغزش قرار گرفته است. همچنین، عوامل بارش، شاخص تفاضلی پوشش گیاهی نرمال شده، شاخص ارتفاع از سطح نزدیکترین زهکش، سنگشناسی و فاصله از جاده بهعنوان مهمترین عوامل مؤثر در وقوع زمینلغزشهای منطقه معرفی گردیدند.