پیش‌بینی تغییرات اراضی ساخته ‌شده و رشد شهری با استفاده از داده‌های سنجش ‌از دور

نویسندگان

1 گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

4 گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.52547/esrj.11.2.67
چکیده

رشد پراکنده شهری منشأ بسیاری از مشکلات شهرهای جهان و در نتیجه عدم برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب است. این مطالعه به تحلیل فضایی و زمانی الگوی رشد شهری و پیش‌بینی آن در شهر رشت با هدف برنامه‌ریزی برای آینده پرداخته است. داده‌های مورد استفاده در این تحقیق شامل تصاویر لندست 5، 7 و 8 برای بازه زمانی 1987 تا 2017 است. روش انجام این تحقیق بدین ‌صورت است که با استفاده از شاخص NDISI اقدام به استخراج سطوح نفوذناپذیر شهری شده است سپس با استفاده از مدل سلول‌های خودکار- مارکوف اقدام به پیش‌بینی سطوح نفوذناپذیر شهری برای سال 2032 شده است. عملکرد این روش‌ها با استفاده از 300 نمونه که به‌صورت تصادفی انتخاب‌ شده است مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج این مطالعه حاکی از دقت بالای شاخص NDISI برای استخراج سطوح نفوذناپذیر (12/86 تا 78/89 درصد)  بوده است. علاوه بر این، دقت مدل CA-Markov  برای پیش‌بینی سطح غیرقابل نفوذ در سال 2018 حدود 21/83 درصد بود. نتایج الگوی رشد شهری مشاهده ‌شده و مورد انتظار با یکدیگر تطابق نداشته و دارای اختلاف بوده‌اند. نتایج کلی تحلیل درجه آزادی (96/2 =) و آنتروپی شانون (08/3H= ) حاکی از الگوی رشد پراکنده بوده‌اند. سپس H و  برای محاسبه درجه خوب بودن شهری (12/1G= - ) مورد استفاده قرار گرفتند و این پارامتر نشان داد که الگوی رشد رشت نامناسب و بد است. این مشکل را می‌توان با برنامه‌ریزی شهری حل کرد.