پهنه‌بندی عنصری و ژئوشیمی کانسنگ سولفیدی در کانسار روی و سرب تیپ رسوبی-بروندمی آب‌باغ، جنوب‌شرقی کمربند فلززایی ملایر-اصفهان

نویسندگان

1 دانشکده زمین‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 بخش زمین‌شناسی دریایی، سازمان زمین‌شناسی اسپانیا، مادرید، اسپانیا

3 گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

4 گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.52547/esrj.11.1.72
چکیده

کانسار روی-سرب تیپ رسوبی-بروندمی آب­باغ در بخش میانی پهنه سنندج-سیرجان و منتهی­الیه جنوب شرقی کمربند فلززایی ملایر-اصفهان واقع شده است. کانه­زایی روی و سرب در این کانسار در دو افق کانه­دار در سنگ­های آواری-کربناتی ژوراسیک بالایی-کرتاسه تحتانی و کربناتی کرتاسه زیرین به­صورت چینه­سان و چینه­کران تشکیل شده است. پهنه­بندی شیمیایی افقی و عمودی در کانسنگ سولفیدی افق 1 کانسار آب­باغ به خوبی قابل مشاهده است؛ به گونه­ای که افزایش نسبت Pb/Ag از پایین به بالا و نسبت­های  Pb/(Zn+Pb) و Cu/(Zn+Pb) از بالا به پایین در رخساره کانسنگ توده­ای و کاهش نسبت­های Zn/Al2O3 و S/Al2O3 و عنصر مس و افزایش عنصر باریم از محل گسل همزمان با رسوبگذاری به سمت­های حاشیه­ای (به­صورت افقی) کانسار مشاهده می­شود. در کانسنگ سولفیدی افق 1 کانسار آب­باغ همبستگی قوی مثبت بین عناصر کادمیوم و کبالت با روی و نقره با سرب مشاهده می­شود. عناصر نادر خاکی در کانسنگ سولفیدی دارای تمرکز پایینی است اما با این وجود، محتوای عناصر نادر خاکی در رخساره کانسنگ لایه­ای به نسبت رخساره­های توده­ای و رگه-رگچه­ای بیشتر می­باشد. محتوای آهن و کادمیوم اسفالریت از حاشیه به سمت مرکز افزایش پیدا می­کند که نشان­دهنده کاهش حرارت سیال کانه­ساز به مروز زمان است. خصوصیات ژئوشیمیایی کانی­های­ اسفالریت و پیریت نشان دهنده ته­نشست آن­ها در محیط بی­هوازی می­باشد.