فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار مس چاه‌‌گبری در 90 کیلومتری جنوب شهرستان دامغان، استان سمنان، بخش شمالی پهنه ایران مرکزی، بر روی نوار آتشفشانی-رسوبی، ترود-چاه‌ شیرین واقع شده است. سنگ‌های میزبان کانه‌زایی شامل: گدازه­های زیردریایی با ترکیب آندزیت، آندزیت- ­بازالتی و مجموعه آذرآواری از جمله توف، کریستال­لیتیک­توف، توف­برش دگرسان ­شده و آگلومرا به سن ائوسن میانی می­باشند. براساس داده‌های ژئوشیمیایی این سنگ‌ها دارای ماهیت کالک‌آلکالن غنی از پتاسیم تا شوشونیتی هستند. دگرسانی­های گرمابی شامل: آرژیلیک، سیلیسی و کربناتی، و هماتیتی‌شدن به همراه اکسید و هیدروکسیدهای آهن است. کانه‌زایی به صورت رگه­ای و پرکننده فضای خالی در سنگ­های میزبان رخ داده است. براساس مطالعات کانه‌نگاری کانی‌های اصلی مس شامل کالکوسیت، کالکوپیریت، کوولیت، مالاکیت و به ندرت مس طبیعی است که با هماتیت، گوتیت و لیمونیت همراهی می‌شوند. از میان این کانی‌ها، کالکوسیت و مالاکیت بیشترین فراوانی را دارند. در مطالعه سیال درگیر،  دما  175 تا 200 درجه سانتیگراد، شوری 4 تا 5/10 درصد وزنی معادل نمک طعام و چگالی 9/0 تا 1 گرم بر سانتی‌متر مکعب تعیین گردید که محدوده اپی­ترمال را نشان می­دهد. عامل اصلی کانه­زایی، چرخه گرمابی در امتداد ساختارهای گسلی، شستشوی مس از سنگ­های مسیر و ته­نشینی در فضاهای خالی سنگ میزبان بوده است.