تأثیر گنبد نمکی درمدان بر رخسارهها و دیاژنز نهشتههای سنومانین ـ سانتونین (ناحیه فارس، زاگرس)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
5 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.29252/esrj.11.1.109چکیده
برای تحلیل حرکت نمک و تاثیرات زمانی و مکانی آن بر سیستم رسوبی دو برش در فواصل دور و نزدیک گنبدنمکی تاقدیس درمدان در شرق ناحیه فارس مطالعه شد. نهشتههای سنومانین-سانتونین در این ناحیه، بخش بالایی سازند کژدمی، سازند سروک و بخش پایینی سازند گورپی است. ضخامت برشهای مورد مطالعه در برش D1 (دور از گنبد) 170 متر و در برش D2 (نزدیک گنبد) 255 متر است. براساس آنالیز رخسارهای و خصوصیات سنگ شناختی 8 ریز رخساره کربناته شناسایی شدند. آنالیز رخسارهها، شیب زیاد رسوبات و کمعمق شدن رخسارهها به سمت گنبدنمکی نشان میدهد که رخسارهها در یک شلف کربناته نهشته شدهاند. فرایندهای دیاژنزی دررسوبات میکریتی شدن، سیمانی شدن، گلاکونیتی شدن، نئومورفیسم، فشردگی، آشفتگی زیستی و انحلال است که با تغییراتی مانند شکلگیری سیمانهای دولومیتی و انیدریتی و سیلیسی شدن، آهندار شدن و دولومیتی شدن به سمت گنبدنمکی همراه است. این فرایندها در محیطهای دریایی، متئوریک، تدفینی و بالاآمدگی تشکیل شدهاند. با انطباق بین برشهای مورد مطالعه، شواهد متفاوتی در برش D2 نظیر ظهور اربیتولین، جلبک قرمز، آنکوئید، ذرات تبخیری، آذرین و آواری مشاهده شد. با توجه به شواهد میتوان نتیجه گرفت که گنبدنمکی در زمان رسوبگذاری و پس از آن بر روی نهشتههای سنومانین-سانتونین تاثیرات زیادی داشته است.