تأثیر گنبد نمکی درمدان بر رخساره‌ها و دیاژنز نهشته‌های سنومانین ـ سانتونین (ناحیه فارس، زاگرس)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 مدیریت اکتشاف، شرکت ملی نفت ایران، تهران، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.29252/esrj.11.1.109
چکیده

برای تحلیل حرکت نمک و تاثیرات زمانی و مکانی آن بر سیستم رسوبی دو برش در فواصل دور و نزدیک گنبدنمکی تاقدیس درمدان در شرق ناحیه فارس مطالعه شد. نهشته‌های سنومانین-سانتونین در این ناحیه، بخش بالایی سازند کژدمی، سازند سروک و بخش پایینی سازند گورپی است. ضخامت برش­های مورد مطالعه در برش D1 (دور از گنبد) 170 متر و در برش D2 (نزدیک گنبد) 255 متر است. براساس آنالیز رخساره­ای و خصوصیات سنگ شناختی 8 ریز رخساره کربناته شناسایی شدند. آنالیز رخساره­ها، شیب زیاد رسوبات و کم­عمق شدن رخساره­ها به سمت گنبدنمکی نشان می­دهد که رخساره­ها در یک شلف کربناته نهشته شده­اند. فرایندهای دیاژنزی دررسوبات میکریتی شدن، سیمانی شدن، گلاکونیتی شدن، نئومورفیسم، فشردگی، آشفتگی زیستی و انحلال است که با تغییراتی مانند شکل­گیری سیمان­های دولومیتی و انیدریتی و سیلیسی شدن، آهن­دار شدن و دولومیتی شدن به سمت گنبدنمکی همراه است. این فرایندها در محیط­های دریایی، متئوریک، تدفینی و بالاآمدگی تشکیل شده­اند. با انطباق بین برش­های مورد مطالعه، شواهد متفاوتی در برش D2 نظیر ظهور اربیتولین، جلبک قرمز، آنکوئید، ذرات تبخیری، آذرین و آواری مشاهده شد. با توجه به شواهد می‌توان نتیجه گرفت که گنبدنمکی در زمان رسوبگذاری‌ و پس از آن بر روی نهشته‌های سنومانین-سانتونین تاثیرات زیادی داشته است.