اندازه گیری میزان کل هیدروکربن‌های نفتی (TPH) به دنبال ایجاد مسمومیت تجربی با نفت خام در بافت‌های ماهی شانک زرد باله (Acanthopagrus latus; Houttuyn, 1782)

نویسندگان

1 دکتری تخصصی زیست شناسی، پژوهشکده محیط زیست، پردیس انرژی و محیط زیست، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران.

2 دکتری حرفه ای دامپزشکی، گروه بهداشت و بیماری های آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه زیست شناسی و علوم پایه، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

4 دکتری تخصصی بهداشت و بیماری های آبزیان، گروه پاتولوژی، دانشکده علوم تخصصی دامپزشکی، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.

doi
چکیده

آلودگی­ نفتی آب­های سطحی علاوه بر ایجاد اختلال در عملکرد فیزیولوژیک ماهیان منجر به صدمات جبران ناپذیری برسلامتی انسان طی انتقال از طریق زنجیره غذایی می­گردد. در نتیجه بررسی امکان تجمع هیدروکربن­های نفتی در بافت­های خوراکی ماهیان اهمیت ویژه­ای می یابد. در این مطالعه نمونه­های ماهی شانک زرد باله Acanthopagrus latus (Houttuyn, 1782)با استفاده از تله­های طعمه دار از منطقه خور موسی در خلیج فارس، جمع آوری شده و پس از بیست روز سازگاری با شرایط آزمایشگاهی مرکز تحقیقات آبزی پروری جنوب ایران در مخازن حاوی 300 لیتر آب دریا به پنج گروه با دو تکرار تقسیم شدند. سپس گروه­ها در معرض غلظت­های صفر، 2، 4، 8 و 16 درصد فاز محلول نفت خام (water soluble fraction) قرار گرفتند. نتایج بررسی میزان هیدروکربن­های نفتی کل در بافت آبشش و کلیه نشان دهنده افزایش معنی دار در روزهای 10 و 20 آزمایش بود که این مقدر با بالا رفتن غلظت WSF نیز افزایش یافت (P<0.05). در حالی که در بافت کبد و عضلات در هیچ یک از گروه­های مواجهه، با درنظر گرفتن زمان مواجهه و غلظت WSF، اختلاف معنی داری مشاهده نشد (P>0.05). نتایج مطالعه حاضر نشان دهنده امکان تجمع TPH در بافت­های آبشش و کلیه ماهی شانک زرد باله تحت تاثیر غلظت و مدت زمان مواجهه با WSF بود. فلذا با توجه به ارزش اقتصادی بالای خانواده شانک ماهیان، ارائه روش­های مدیریتی مناسب برای کنترل ورود آلاینده­های نفتی به آب­های خلیج فارس ضروری به نظر می­رسد.