فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طی فرایند ساخت وجه استمراری/ اخباری در گویش فارسی کرمانشاهی، افزودن پیشوند فعلی /mi-/ به ستاک فعلی دارای آوای گرد، سبب گرد شدن واکۀ پیشوند می‏شود. این نوع همگونی در مواردی که واکه یا همخوان گرد در ستاک فعلی نباشد، رخ نمی‏دهد. بااین‏حال، در فارسی کرمانشاهی صورت فعلی [mo.xɑm] وجود ‏دارد، که در آن واکۀ پیشوند ظاهراً بدون وجود هیچ انگیزه‏ای گرد شده است. این وضعیت گونه‏ای از تیرگی واج‌شناختی است. در این پژوهش به بررسی نقش این پدیده در تغییر بازنمایی آوایی و واجی پیشوند استمراری در گویش فارسی کرمانشاهی برمبنای نظریۀ بهینگی ـ زنجیره‏های گزینه‏ای (McCarthy, 2007) که نسخه‏ای از نظریه بهینگی متوالی است، پرداخته‏ایم. داده‏های این تحقیق از طریق گفت‌وگو با گویشوران گویش فارسی کرمانشاهی، در دو ردۀ سنی بالای پنجاه‏ سال و زیر بیست ‏سال و با اتکا به شم ‏زبانی پژوهشگران بومی، گرد‏آوری شده ‏است. نتایج حاصل از این پژوهش گویای آنند که علت بروز تیرگی در واکه پیشوندِ وجه استمراری در گویش فارسی کرمانشاهی از آن نوع است که در واج‏شناسی اشتقاقی، تحت عنوان تعامل «عکسِ زمینه‏برچینی» مطرح است و نظریۀ بهینگی متوالی در تبیین این تغییر، عملکردی موفق‏تر از نظریۀ بهینگی موازی داشته است.