زیست چینهنگاری، بومشناسی دیرینه و جغرافیای دیرینه استراکدهای سازند قم در برش گنجان، شرق رابر، کرمان (حوضه درون کمانی ارومیه-دختر)
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، موسسه آموزش عالی، کرمان، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
doi
10.52547/esrj.10.4.108چکیده
به منظور مطالعه زیست چینهنگاری، بومشناسی دیرینه و جغرافیای دیرینه استراکدهای سازند قم، برش چینهنگاری گنجان مورد نمونهبرداری و بررسی قرار گرفت. برش مورد مطالعه، در منطقهی گنجان (شرق رابر-جنوب استان کرمان) واقع شده است. این برش 100 متر ضخامت داشته و از پنج بخش غیررسمی آهکی و مارنی تشکیل شده که شامل آهک زیرین، مارن زیرین، آهک میانی، مارن بالایی و آهک بالایی هستند. از برش چینه شناسی گنجان 36 گونه و 23 جنس از استراکدها مورد مطالعه و شناسایی قرار گرفته که استراکدهای شناسایی شده متعلق به دو راسته پودوکوپید و پلاتیکوپید میباشند. براساس تنوع روزنبران شناسایی شده در این برش و حضور فراوان لپیدوسیکلینیدها، سن نهشتههای سازند قم در برش گنجان، روپلین ؟- شاتین پیشنهاد میشود. حضور و فراوانی استراکدا به همراه روزنبران بنتیک بزرگ، جلبکهای قرمز کورالین و مرجانها در برش مورد مطالعه، نشان دهنده شرایط الیگوتروفیک تا مزوتروفیک در محیطهای نیمه گرمسیری تا گرمسیری با شوری نرمال دریایی و غنی از اکسیژن در زمان نهشته شدن سازند قم میباشد. مطالعات انجام شده بر روی استراکدهای سازند قم در برش گنجان، نشان دهنده قرابت این نمونهها با نمونههای دیگر نقاط ایران، هند، شمال و شمال شرق عراق، ترکیه، شرق دریای مدیترانه و شمال آفریقا میباشد. از این رو نشان دهنده یک اتصال دریایی بین این مناطق در زمان الیگو-میوسن بوده که بهعنوان راه دریایی تتیس به حساب میآید و سازند قم در پلیت ایران نقش ارتباطی بین شرق تتیس و غرب تتیس را ایفا کرده است.