زیست چینه‌نگاری، بوم‌شناسی دیرینه و جغرافیای دیرینه استراکدهای سازند قم در برش گنجان، شرق رابر، کرمان (حوضه درون کمانی ارومیه-دختر)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، موسسه آموزش عالی، کرمان، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

doi
10.52547/esrj.10.4.108
چکیده

به منظور مطالعه زیست چینه‌نگاری، بوم­شناسی دیرینه و جغرافیای دیرینه استراکدهای سازند قم، برش چینه­نگاری گنجان مورد نمونه­برداری و بررسی قرار گرفت. برش مورد مطالعه، در منطقه‌ی گنجان (شرق رابر-جنوب استان کرمان) واقع شده است. این برش 100 متر ضخامت داشته و  از پنج بخش غیررسمی آهکی و مارنی تشکیل شده که شامل آهک زیرین، مارن زیرین، آهک میانی، مارن بالایی و آهک بالایی هستند. از برش چینه شناسی گنجان 36 گونه و 23 جنس از استراکدها مورد مطالعه و شناسایی قرار گرفته که استراکدهای شناسایی شده متعلق به دو راسته پودوکوپید و پلاتی‌کوپید می‌باشند. براساس تنوع روزنبران شناسایی شده در این برش و حضور فراوان لپیدوسیکلینیدها، سن نهشته‌های سازند قم در برش گنجان، روپلین ؟- شاتین پیشنهاد می‌شود. حضور و فراوانی استراکدا به همراه روزنبران بنتیک بزرگ، جلبک­های قرمز کورالین و مرجان‌ها در برش مورد مطالعه، نشان دهنده شرایط الیگوتروفیک تا مزوتروفیک در محیط‌های نیمه گرمسیری تا گرمسیری با شوری نرمال دریایی و غنی از اکسیژن در زمان نهشته شدن سازند قم می‌باشد. مطالعات انجام شده بر روی استراکدهای سازند قم در برش گنجان، نشان دهنده قرابت این نمونه‌ها با نمونه­های دیگر نقاط ایران، هند، شمال و شمال شرق عراق، ترکیه، شرق دریای مدیترانه و شمال آفریقا می‌باشد. از این رو نشان دهنده یک اتصال دریایی بین این مناطق در زمان الیگو-میوسن بوده که به­عنوان راه دریایی تتیس به حساب می‌آید و سازند قم در پلیت ایران نقش ارتباطی بین شرق تتیس و غرب تتیس را ایفا کرده است.