عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی ایران و اثر افزایش قیمت حاملهای انرژی
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
doi
چکیده
رشدصنعتیوتوسعهاقتصادیتاحدزیادیبهمقداروسطحاستفادهکارآمدازحاملهایانرژیارتباطدارد و لذا درتجارتجهانیبیشترین سهمبهعاملانرژیاختصاصدارد. باتوجهبه آنکه رشد اقتصادی یکی از مهمترین اهداف اقتصاد کلان میباشد و نرخ آن نشان دهنده سرعت افزایش یا کاهش تولید ناخالص داخلی و در نتیجه، سرعت بهبود یا کاهش سطح رفاه و برخورداری افراد است و باتوجهبهسهمقابلتوجه بخش صنعتدرتولیدناخالصداخلی، در این پژوهش، عوامل تعیینکننده رشد اقتصادی ایران با توجه به اثرات طرح هدفمندسازی یارانهها و افزایش قیمت حاملهای انرژی بررسی شده است. متغیرهای تحقیق شامل سریهای زمانی اقتصاد ایران بر اساس آخرین دادههای منتشر شده توسط بانک مرکزی ایران میباشد. در این تحقیق، پس از اجرای آزمون ریشه واحد و بررسی مانایی متغیرها بر اساس آزمون دیکی ـ فولر تعمیمیافته (ADF)، ضرایب مدل با استفاده از سیستم معادلات همزمان و به روش حداقل مربعات دو مرحلهای در محیط نرمافزار Eviews برآورد شده است. یافتههای تحقیق، بیانگر آن است که ارزش افزوده بخشهای مختلف اقتصادی، اثر مثبت و معنیداری بر تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی دارد. با توجه به آنکه اندازه دولت با شاخص نسبت هزینههای دولت به تولید ناخالص داخلی سنجیده میشود، ضریب مربوط به متغیر مخارج دولت منفی و به لحاظ آماری در سطح 6 درصد، معنیدار است. گسترش دخالت دولت در اقتصاد از طریق پدیده جانشینی جبری یا پدیده رانش و جایگزین شدن بخش دولت به جای بخش خصوصی باعث کاهش هزینههای سرمایهگذاری خصوصی گردیده و رشد اقتصادی را کاهش میدهد. ضرایب مربوط به متغیر قیمت حاملهای انرژی نیز منفی و معنیدار است و نشان دهنده آن است که پدیده تورم و افزایش قیمت حاملهای انرژی باعث افزایش هزینههای تولید در کوتاهمدت گردیده و نرخ رشد تولید ناخالص داخلی را کاهش میدهد.