فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران‌های مالی متعدد یک قرن گذشته در مناطق مختلف جغرافیایی، این اندیشه را تقویت کرده که بحران و عدم تعادل‌ بازارها، مشخصة ذاتی نظام اقتصاد سرمایه‌داری است. در این مقاله، تلاش شده تا با بررسی روند تحولات بازارهای مالی، به ویژه طی سه دهة اخیر،‌ نشان داده شود که چگونه وجود نرخ بهره در نظام سرمایه‌داری به مثابه خط گسلی در سیستم اقتصادی، هارمونی بخش حقیقی و بخش مالی را مختل می‌کند. نتایج این بررسی با استفاده از آمار و اطلاعات فصلی بازارهای مالی و حقیقی اقتصاد امریکا طی دورة زمانی 2009-1993، نشان می‏دهد که وجود ربا و افزایش آن در نظام اقتصادی، باعث گسترش بازار پول می‏شود که پیامد آن، ایجاد جدایی بین ارزش‏های اسمی بخش مالی و ارزش‏های واقعی آنها در بخش حقیقی اقتصاد است. با بروز این انفکاک و شدت گرفتن آن، حباب‏های قیمتی شکل می‏گیرد. در این مقطع، تلاش عوامل اقتصادی برای کسب سودهای آسان از حباب‏های ایجاد شده، از یک طرف افزایش استقراض و گسترش حجم بازار پول را به همراه دارد که باعث کاهش سهم بخش حقیقی اقتصاد از منابع پولی و در نتیجه کاهش رشد تولید و اشتغال می‏شود. از طرف دیگر، فعالیت‏های سفته بازی، باعث متورم‏تر شدن حباب‏های قیمتی می‏شوند که نتیجة آن جدایی بیش از پیش بخش مالی از بخش حقیقی اقتصاد است. لیکن هر حبابی سرانجام با واقعیت حقیقی اقتصاد مواجه می‏شود و سقوط قیمت و بروز بحران مالی را به همراه دارد. به عبارت دیگر پیامد بیشتر شدن انفکاک، شکنندگی نظام اقتصادی و نابودی تریلیون‌‏ها دلار از ارزش موهومی دارایی‌های مالی است که در طی دوران قبل خلق شده بود.