نسخه‌شناسی حماسۀ منثور پیلتن‌نامه، به روایت عبدالرّحمن مراغی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه حکیم سبزواری

doi
10.22034/crtc.2024.465085.1152
چکیده

حماسه‌های منثور فارسی، جریان ادبی مستقلّی در تاریخ ادبیّات ایران به شمار می‌آیند که برخلاف پیشینۀ بسیار، محتوای غنی، ساختار منسجم و تنوّع و تعدّدشان نتوانسته‌اند به مانند حماسه‌های منظوم، محلّی از اعتبار داشته باشند، لذا چنان‌که باید به معرّفی و احصای آن‌ها پرداخته‌ نشده است. پیلتن‌نامه یکی از روایت‌های جریان ادبی یادشده است که داستان‌پردازی با نام «عبدالرّحمن مراغی» آن را به احتمال در اواخر قرن نهم هجری تألیف کرده است. در این پژوهش برای نخستین بار کوشیده شد تا بر پایۀ مطالعۀ تنها دست‌نویس موجود پیلتن‌نامه به تاریخ تحریر 972 ه.ق. پس از پیشگفتاری، در دو بخش به روش توصیفی - تحلیلی ، نخست وجوه نسخه‌شناختی پیلتن‌نامه بررسی شده و سپس گزارشی از مشخّصات متن‌شناسی آن در هفت پاره به دست داده شود. از آن‌جایی که پیلتن‌نامه قدمتی قابل ملاحظه و محتوایی نسبتاً غنی دارد و هم‌چنین هویّت راوی آذربایجانی آن نیز شناخته شده است، می‌تواند در تدوین تاریخ حماسه‌های منثور فارسی و ارائۀ داده‌های قابل توجّه برای پژوهشگران، منبع ارزشمندی محسوب شود.