شیمی کانی استوک تونالیتی کمپلکس ماهیرود پهنه زمیندرز سیستان، شرق ایران
نویسندگان
1 دانشگاه جامع علمی کاربردی، سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.52547/esrj.10.3.94چکیده
کمپلکس ولکانو-پلوتونیک ماهیرود (چشمه استاد) که در شرق ایران قرار دارد، از لحاظ تکتونیکی بخشی از پهنه زمیندرز سیستان محسوب میشود. براساس مطالعات پتروگرافی و ژئوشیمی، کمپلکس ماهیرود طیفی از سنگهای آندزیت بازالت، آندزیت، دیاباز و میکروگابرو را نشان میدهد که توسط یک استوک تونالیتی با سن کرتاسه فوقانی قطع شدهاند. براساس تحقیقات قبلی، سنگهای ولکانیکی کمپلکس ماهیرود از دیدگاه ژئوشیمی خصوصیات سریهای ماگمایی کالکآلکالن و تولئیتی دارند. نمودارهای عنکبوتی به هنجار شده عناصر فرعی و REE نسبت به MORB و کندریت، الگوهایی شبیه سنگهای متعلق به محیطهای بالای منطقه فرورانش (SSZ) و خصوصا جزایر قوسی امروزی (IAT) نشان میدهند همانطور که مطالعات شیمی کانیهای کلیدی موجود در این سنگها خصوصیات مشابهی را دارا میباشند. استوک تونالیتی ماهیرود دارای کانیهای اصلی پلاژیوکلاز، کوارتز و هورنبلند و بیوتیت میباشد. براساس مطالعات شیمی کانی، پلاژیوکلازها ساخت منطقهای عادی دارند و از نوع بیتونیت تا آلبیت هستند و روند نرمال تفریق بلورین را نشان میدهند. آمفیبول تونالیتها از نوع مگنزیو-هورنبلند کلسیک و وابسته به محیط فرورانش میباشند. براساس مقدار آلومینیوم در آمفیبول فشار و دمای تبلور به ترتیب حدود 1 تا 2 کیلوبار و 700 تا 750 درجهی سانتیگراد و مقادیر فوگاسیته اکسیژن بالا است. این یافتهها با نتایج حاصل از مطالعات جدید تکتونوماگمایی انجام شده بر روی کمپلکس ماهیرود مطابقت دارد.