فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ایرادِ اتهام به عنوان اصلی‌ترین مرحلۀ پروسۀ کیفری که آن را می‌توان آغاز کنندۀ یا به تعبیری دروازۀ عدالت کیفری دانست از نظام‌ها و فرایند‌های عدالت کیفری تآثیرپذیر است و در نتیجه این تأثیرپذیری نقش مهمی در آغاز و مراحل بعدی پروسۀ کیفری دارد. پژوهش حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی تدوین یافته بعد از بررسی نظام‌ها و فرایندهای عدالت کیفری نتیجه می‌گیرد: شاخصه‌های ایراد اتهام با توجه به نظام و فرایند حاکم دادرسی متفاوت است به طوری که در یک چشم‌انداز کلی، در نظام رومی- ژرمنی دادستان هیچ گونه نقشی در مرحله ایراد اتهام نداشته و باید آن را جلو ببرد در حالی که در نظام کامن‌لا دادستان در مواردی می‌تواند از ایراد اتهام خودداری نماید. در فرایند عدالت کیفری کنترل مدار، هر واکنش بر خلاف نظم و امنیت با ایراد اتهام روبرو می‌گردد در حالی که در فرایندِ کرامت مدار، ایراد اتهام، مبتنی بر نظام کفایت ادلّه و با احتیاط و با توجه به ظن غالب ارتکاب جرم صورت گرفته و در نهایت در فرایند ترکیبی، در جرایم با حیثیت خصوصی، ایراد اتهام با شاخصه‌های مشابه فرایندِ کرامت‌مدار و در جرایم با حیثیت عمومی از جمله جرایم علیۀ حاکمیت، شاخصه‌های ایراد اتهام همانند فرایند کنترل‌مدار می‌باشد. بعد از بررسی شاخصه‌های ایراد اتهام در نظام‌ها و فرایند‌های عدالت کیفری، به‌ ترتیب نظام‌ کامن‌لا و فرایند کنترل‌مدار دارایِ تناسب بیشتری با شاخصه‌های مطلوبِ ایراد اتهام، ارزیابی و نتیجه‌گیری می‌گردد.