فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه‌های مئاندری دینامیک فعالی داشته و دائماً در حال تغییر و دگرگونی هستند. اما فعالیت‌های انسان تغییراتی را در این فرایندها ایجاد می­نماید. در این تحقیق روند تغییرات مورفولوژیکی رودخانه شلمان­رود (شرق گیلان) در طی یک دوره 51 ساله بین سال 1346 تا 1397 مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. برای انجام این کار از عکس‌های هوایی سال­های 1346 و 1373 و همچنین تصاویر گوگل ارث سال­های 1382 و 1397 استفاده شد. پارامترهای هندسی رودخانه (مورفومتری) شامل طول کانال، طول موج، زاویه مرکزی، دامنه موج و شعاع قوس اندازه‌گیری شدند. پارامترهای مورفودینامیک شامل مهاجرت جانبی کانال، میزان فعالیت کانال و میزان همپوشانی کانال مورد بررسی قرار گرفتند و سپس مورفولوژی کانال و مدل‌های مختلف مهاجرت کانال مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد میانگین مقادیر پارامترهای هندسی پیچانرودها طی دوره 51 ساله تفاوت مشخصی نداشته‌اند. پارامترهای مورفودینامیک تغییرات کاهشی مشخصی را تجربه کرده‌اند. میزان مهاجرت جانبی کانال در دوره 73- 1346 بسیار زیاد بوده اما در دوره­های بعد شدیداً کاهش یافته و میزان همپوشانی کانال افزایش یافته است. مورفولوژی تغییرات مئاندر هم در دوره اول تغییرات محسوسی داشته و در دوره‌های دوم و سوم تغییرات ناچیزی داشته و الگوی کلی مهاجرت تغییر کرده است. این قسمت از رودخانه شلمان­رود در طی دوره‌های مورد بررسی از تعادل دینامیک به تعادل استاتیک تغییر یافته است.