تحلیل گفتمان انتقادی متون تبلیغاتی مدارس طبیعت: با رویکرد زبان‌شناسی زیست محیطی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.52547/LRR.13.1.4
چکیده

این مقاله برآن ­است تا با رویکرد زبان‌شناسی زیست‌محیطی، به تحلیل انتقادی متون تبلیغاتی مدارس طبیعت بپردازد. روش به‌کار رفته در این تحقیق توصیفی ـ تحلیلی است و متون تبلیغاتی مدارس طبیعت را به‌منزلۀ داده­های خود برگزیده است. داده­ها از طریق کانال­های تلگرامی مدارس طبیعت، طی سه سال (1395، 1396 و 1397) جمع­آوری شده­اند. این متون غالباً برگرفته از وهاب­زاده (1392، 1395) هستند. درنهایت تعداد 45 متن گفتمان مدار انتخاب شده است که درمجموع از 274 بندجمله تشکیل شده­اند، و هر بند جمله به شیوۀ دستور نقشی ـ نظام­مند هلیدی و از منظر فرانقش­های تجربی، بینافردی، و متنی و درنهایت با رویکرد زیست‌محیطی مورد تحلیل قرار گرفت. مسئلۀ پژوهش این است که متون تبلیغاتی مدارس طبیعت چه دیدگاهی را نسبت‌به محیط زیست ترویج می­دهند. هدف این بررسی یافتن رابطۀ انسان و محیط زیست در مدارس طبیعت و پی بردن به دیدگاه و نگرش این مدارس است. نتایج حاکی از این است که محتوای 168 بند یعنی تقریباً 61 درصد بندها، انسان را به حفظ محیط زیست و استفادۀ صحیح از طبیعت تشویق می­کند و در 149 مورد، یعنی تقریباً 55 درصد، رابطۀ دوستانۀ انسان و طبیعت یا طبیعت دوستی وجود دارد. درنتیجه این مدارس در تغییر نگرش انسان نسبت‌به محیط زیست نقش اساسی دارند و کودکان را به حفاظت از طبیعت سوق می­دهند.