فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قانون، در راستای اهداف حقوق کیفری، برخی مقرراتِ ویژه‌ی محدودکننده و تنبیهی، مانند قرار تأمین کیفری، قرار نظارت قضایی، بازداشت متهم، ورود به منزل و مکان بسته و تعطیل، تفتیش آن‌ها و غیره را پیش‌بینی نموده است. از جمله قرار تأمین کیفری، قرار نظارت قضایی، بازداشت متهم، ورود به منزل و مکان بسته و تعطیل، تفتیش آن‌ها. برخلاف آموزه‌های حقوق بشر، گاهی اوقات مقامات قضایی یا انتظامی، در اثنای فرایند دادرسی کیفری، مازاد بر آن‌چه شخص دخیل در امر کیفری مستحق محدودیت است، وی را تنبیه می‌نمایند و از این طریق حقوق و آزادی‌های بنیادین اشخاص را تهدید و تحدید می‌نمایند. در پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی مشخص می‌گردد، اقدامات تنبیهی ممکن است در قالبِ دستگیری غیرقانونی، قرار تأمینِ منتهی به بازداشتِ بلاوجه، دستور جلب بدوی بلاوجه، تفسیرهای آمارگرایانه‌ی قضایی، تفسیرهای ایدئولوژیک و امنیت‌مدار، درگیرسازی افراطی اشخاص دخیل در امر کیفری و غیره ارتکاب یابند. با بررسی رویه‌ی قضایی مشخص می‌شود که برخی از اقدامات تنبیهی غیرمجاز کشف و پاسخ داده می‌شوند. ولیکن امکان عدم کشف و عدم امکان پاسخگویی به برخی دیگر از رفتارها نیز وجود دارد. این اقدامات موجب تضعیف اصل حاکمیت قانون، تخدیش مشروعیت و مقبولیت نظام عدالت کیفری و کاهش اعتماد عمومی نسبت به دادگستری کیفری، تورم جمعیت کیفری، تراکم پرونده‌های کیفری و غیره می‌شود. سیاست‌گذاری در سه سطح تقنینی، قضایی و اجرایی در قالب‌های فرهنگ‌سازی، اخلاق‌گستری قضایی، مقرره‌گذاری شفاف و بدون ابهام، تشریح اصول حاکم بر قوانین کیفری در قوانین و نظارت پیشینی و پسینیِ برونی، می‌تواند راه حل برون‌رفت از این معظل باشد.