فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی تأثیر آیین مهرپرستی ایرانی یا همان کیش خورشید بر اساطیر و نمادهای روسیۀ باستان، با تمرکز بر ایزدکدۀ ولادیمیر در کی‌یف می‌پردازد. ولادیمیر سویاتسلاویچ ملقب به «خورشیدْ شاه» در راستای وحدت قبایل اسلاو، ایزدکده‌ای را بنا نهاد که در آن، علاوه بر پرون، ایزدانی چون خورس و داژدبوگ نیز حضور داشتند. تحلیل‌های زبان‌شناختی و اسطوره‌شناختی نشان می‌دهد که «خورس»، واژه‌ای با ریشۀ ایرانی، از طریق زبان آسی وارد زبان روسی شده و معادل ایزد خورشید است. همچنین، شباهت‌های قابل توجهی میان اسطورۀ تولد داژدبوگ و افسانۀ زایش میترا از سنگ مشاهده می‌شود. علاوه بر این، نقش نمادین اسب در آیین‌های تدفینی روسیۀ باستان، که از اوست‌ها و آلان‌ها اقتباس شده، ارتباط نزدیکی با مفهوم ارابۀ خورشیدی مهر دارد. با این‌حال، پذیرش مسیحیت در روسیه منجر به سرکوب گستردۀ کیش‌ها و اساطیر باستانی شد، که این امر باعث محدودیت شدید در میراث باستان‌شناسی و تاریخی مرتبط با این موضوع گردیده‌است. هدف از این پژوهش پاسخ به این پرسش است که آیین مهرپرستی بر کارکرد کدام‌یک از ایزدان ایزدکدۀ ولادیمیر، تأثیر گذاشته‌است. لذا از آنجا که میراث ملموسی از آن دوران باقی نمانده‌است، به کمک منابع زبان‌شناسی و تاریخ‎نگاری موجود، مانند «داستان سال‌های دور» و «کلامی دربارۀ لشکرکشی ایگور»، که اطلاعات محدودی دربارۀ ایزدکدۀ ولادیمیر در روسیۀ باستان ارائه می‌دهند، نشان داده شده‌است که خورس و داژدبوگ ریشه در کیش خورشید دارند. همچنین در مقاله به ارتباط اسب در اسطوره‌های اسلاوی با کیش خورشید نیز اشاره شده‌است.