موردکاوی آراء دیوان عدالت اداری در نظارت قضایی بر مصوبات نهادهای تنظیم‌گر

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشکدة حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/thdad.2024.2019989.2667
چکیده

با توجه به اهمیت نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر نهادهای تنظیم‌گر و اثرات مستقیم اقتصادی، اجتماعی و حقوقی این نظارت، پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و موردکاوی آراء هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری، به مسئلة نظارت دیوان عدالت اداری بر نهادهای تنظیم‌گر پرداخته است تا جهات رسیدگی دیوان عدالت اداری، ضوابط مدنظر و همچنین جنبه‌های مثبت و انتقادی این نظارت شناسایی شود. نتایج بررسی آراء و رویه‌های دیوان عدالت اداری در نظارت قضایی بر نهادهای تنظیم‌گر نمایانگر این موضوع است که هیأت عمومی و هیأت‌های تخصصی دیوان عدالت اداری، مصوبات نهادهای تنظیم‌گر را صرفاً از جهت «قانونی بودن یا نبودن» آن بررسی کرده و در راستای شناسایی قانونی بودن یا نبودن آن‌ها، به مواردی همچون تغییر و تحولات صورت گرفته در قوانین کشور، اصل عطف به ماسبق نشدن قوانین و مقررات، صلاحیت شورای رقابت در تصویب دستورالعمل تنظیم قیمت، ممنوعیت امتناع از صدور مجوز به بهانة اشباع بودن بازار و عدم صلاحیت قوه مجریه در تعیین مجازات توجه داشته‌اند و از خروج نهادهای تنظیم‌گر از صلاحیت‌های قانونی و اعمال رویه‌های سلیقه‌ای در تصویب مصوبات جلوگیری کرده‌اند. همچنین عدم توجه به اصول حقوق عمومی اقتصادی و اثرات اقتصادی مصوبات، عدم توجه به اصل برابری، تناسب و انتظار مشروع و تناقض آراء در موضوعات واحد، از جمله جنبه‌های انتقادی نظارت دیوان عدالت اداری بر نهادهای تنظیم‌گر است.