تحلیل همدیدی، ترمودینامیکی جابجایی مکانی جت جنبحارهای در فعالیت کمفشار سودانی (مطالعه موردی ترسالیهای استان فارس)
نویسندگان
1 دکتری آب و هواشناسی، مرکز مطالعات ناحیهای و آمایش، دانشگاه شهید بهشتی
2 دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.52547/esrj.10.2.85چکیده
در این تحقیق از دو روش گردشی به محیطی و محیطی به گردشی استفاده شده است. برای مطالعه و تحلیل جابجایی مکانی جت جنب حارهای دادههای سایت http://www.esrl.noaa.gov استفاده شد. نقشههای جت طی دوره آماری 21 سال در ماههای (اکتبر تا می) در محیط نرم افزاری grads ترسیم و محور جتها برای هر ماه بر روی نقشههای پایهای که در محیط نرم افزاری ARCGIS10.4 تهیه شده بود ترسیم شده است. سپس دادههای ماهانه بارش 9 ایستگاه همدید استان طی سالهای زراعی (1375 تا 1396) استخراج نمونههای مطالعاتی انتخاب گردید. بررسیهای چشمی انجام شده بر روی محور جتها در ماههای مختلف نشان داد که محور جتها دارای جابجایی شمال و جنوب سوی نسبتا زیاد میباشند. از اول اکتبر به تدریج با جابجایی شرق سوی پرفشار عربستان جریانهای جت در موقعیت مناسبی قرار گرفته و شرایط برای ایجاد ناپایداری ها فراهم میشود. در ماههای ژانویه و دسامبر جت در مناسبترین حالت خود (شرق مصر تا غرب خلیج فارس) قرارمیگیرد. نتایج حاصل از الگویهای همدید بارشهای شدید نشان داد که از چند روز قبل از شروع بارشها پشته عمیقی از روی آفریقا و مدیترانه مرکزی تا شمال عرض 60 درجه گسترش یافته و جریانات را بر روی مدیترانه شرقی کاملا نصف النهاری و باعث شکست در امواج راسبی میگردد. شیو حرارتی شدید حاصل از آن ضمن تقویت جت جنب حارهای، ناوه عمیقی را بر روی مدیترانه شرقی ایجاد میکند که با فرارفت سرد جنب قطبی بر روی سامانه سودانی و فرارفت رطوبتی مناسب از روی دریاهای گرم عرب و عمان سامانه سودانی و ناوه دریای سرخ تقویت شده و ناپایداری شدیدی را بر روی منطقه ایجاد میکند.