مقایسه واکنش‌های متداول ذوب و روابط فازی در سنگ‌های رسی دگرگون شده منطقه تویسرکان و بروجرد

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

2 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران، اهواز.

3 استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

4 دانشجوی دکترای پترولوژی، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم آباد

doi
10.52547/esrj.10.2.165
چکیده

نفوذ کمپلکس گرانیتوئیدی بروجرد و نفوذ باتولیت الوند در سنگ­های رسی سبب ایجاد هورنفلس­های رسی و میگماتیت­های ذوب بخشی در هاله دگرگونی شده است. در منطقه تویسرکان و بروجرد پدیده ذوب بخشی و میگماتیتی شدن در سنگ­های دگرگونی درجات بالا به دلیل نفوذ سنگ­های مافیک رخ داده است. لوکوسوم­ها عمدتا از کانی­های کوارتز و فلدسپار پتاسیم تشکیل شده­اند که در آن فلدسپار پتاسیم شکل­دار تا نیمه شکل­دار بوده و کوارتز با بافت بین بلوری فضای بین آنها را پر کرده است. مجموعه­ی کانیایی این دو منطقه تا حدود زیادی مشابه است، حضور کانی­های اسپینل و کروندم و فراوانی آندالوزیت در مزوسوم میگماتیت­های منطقه بروجرد مشهود می­باشد در صورتی که در مزوسوم میگماتیت­های تویسرکان کروندم وجود ندارد و کردیریت و گارنت فراوانتری وجود دارند. مقایسه واکنش­های ذوب و روابط فازی مناطق مورد مطالعه نشان می­دهد که تفاوت عمده در زون اسپینل - کردیریت (منطقه تویسرکان) و زون اسپینل - کروندم (منطقه بروجرد) می­باشد به­طوری که در منطقه تویسرکان سیمپلکتیت And+Spl+Crd در بخش مزوسوم میگماتیت­ها تشکیل شده است در صورتی که در بخش مزوسوم میگماتیت­های بروجرد سیمپلکتیت And+Spl+Crn+Crd تشکیل شده است. براساس مشاهدات صحرایی و پتروگرافی شکل­گیری میگماتیت­های هر دو منطقه بر اثر فرآیند ذوب بخشی می­باشد. واکنش­های موثر در تشکیل مذاب و بخش لوکوسوم میگماتیت­ها شامل واکنش­های ذوب در حضور فاز سیال و واکنش­های ذوب بدون حضور فاز سیال می­باشد. واکنش Bt+And=Crd+Spl+Kfs+melt مهم­ترین واکنش­های توسعه مذاب در سنگ­های رسی دگرگون شده هاله الوند است در صورتی که واکنش Bt+And=Crd+Kfs+Spl+Crn+L مهم­ترین واکنش توسعه مذاب در سنگ­های رسی دگرگون شده هاله بروجرد می­باشند.