فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سازند کربناته لار با گسترش وسیع در ارتفاعات جنوبی بهشهر، دارای پتانسیل بالایی برای کارستی شدن است. انواع مختلف پدیده­های کارستی نظیر غار و فروچاله در این سازند شناسایی شده است. برای مطالعه دقیق تر کارست در محدوده سد گلورد، تعداد 101 تیغه نازک از نمونه­های سنگی مربوط به گمانه GV1 واقع در تکیه گاه چپ این سد تهیه و بررسی شد. سپس با توجه به تغییرات سنگ شناسی و مشاهده حفرات کارستی در مغزه­ها، تعداد 20 نمونه سنگی انتخاب و مورد آنالیز ژئوشیمی به روش XRF قرار گرفت. بررسی تغییرات عناصر فرعی و نسبت­های Sr/Mn و Na/Mn نشان داده که نفوذ آبهای سطحی و افزایش دیاژنز متئوریک در محدوده­های کارستی، موجب افزایش مقدار آهن و منگنز (به ترتیب حدود 1500 و 90 پی پی ام) و کاهش سدیم و استرانسیم (به ترتیب حدود 390 و 360 پی پی ام) و همچنین نسبت آنها به منگنز شده است. بنابراین همراه با کارستی شدن، تغییر عناصر فرعی نیز در حاشیه کارست رخ می­دهد که با فاصله گرفتن از آن میزان عناصر به حالت طبیعی بر می­گردد. آنالیز هیدروشیمی نمونه آب چشمه­های مخزن سد گلورد و رسم نمودارهای Piper و Durov نشان می­دهد که تیپ آب موجود در اکثر چشمه­ها به صورت بیکربنات کلسیم-منیزیم است که با تیپ آب آبخوان­های کارستی مطابقت دارد. محاسبه نمایه­های اشباع با استفاده از نرم­افزار PHREEQC 2.6، نشان می­دهد که چشمه­های محدوده غالباً فوق اشباع از کلسیت و آراگونیت و در دوره کم آبی فوق اشباع از دولومیت می­باشند. با وجود این، بررسی تغییرات دبی و هدایت الکتریکی تعدادی از چشمه­های محدوده در کنار نمایه اشباع، نشانگر غالب بودن جریان آب زیرزمینی مجرایی-افشان در چشمه­های کارستی محدوده است.