فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق حاضر، با هدف بررسی تغییرات فقر به دو عامل رشد و بازتوزیع در برنامة دوم و سوم توسعة اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران انجام شده است. نتایج به دست آمده در این مقاله نشان می‌دهد که برنامة سوم توسعه نسبت به برنامة دوم توسعه در کاهش نرخ فقر در هر دو منطقة روستایی و شهری موفق‌تر عمل کرده است. بدین معنی که در طول برنامة دوم، نرخ فقر در نقاط روستایی و شهری به ترتیب به میزان 307/0 و 77/2 درصد کاهش و در برنامة سوم این نرخ برای نقاط روستایی و شهری به ترتیب 97/7 و 32/8 درصد کاهش یافته است. سنجه شکاف فقر طی هر دو برنامه سیری نزولی داشته که این کاهش در برنامة سوم نیز بیشتر بوده است. همچنین سنجه حساسیت - توزیع فقر نیز نشان می‌دهد که وضعیت رفاهی فقیرترین فقرا در مناطق روستایی و شهری بهتر شده  و در واقع فاصلة فقیرترین و غنی‌ترین گروه‌ها کمتر شده است. طی برنامة دوم، کاهش سه سنجه نرخ فقر، شکاف فقر و حساسیت- توزیع فقر در مناطق روستایی بیشتر ناشی از عوامل بازتوزیع بوده و رشد اقتصادی تأثیر کمتری بر افزایش این سه شاخص فقر نداشته است.در همین برنامه، تأثیر رشد اقتصادی در کاهش نرخ فقر در مناطق شهری بیشتر از تأثیر بازتوزیع بوده اما در کاهش سنجش شکاف فقر، سهم عامل رشد اقتصادی و عامل بازتوزیع تقریباً برابر و در کاهش سنجه حساسیت- توزیع  فقر، جزء بازتوزیع تأثیر بیشتری از جزء رشد اقتصادی داشته است. برای برنامة سوم، کاهش دو سنجه نرخ فقر و شکاف فقر در مناطق روستایی، بیشتر ناشی از عامل رشد اقتصادی بوده، هر چند که عامل بازتوزیع نیز در کاهش آنها مؤثر بوده است. در کاهش سنجه حساسیت – توزیع فقر، سهم عامل بازتوزیع و عامل رشد تقریباً برابر بوده است. در همین برنامه، تأثیر رشد اقتصادی در کاهش سه سنجه نرخ فقر، شکاف فقر و حساسیت– توزیع فقر در مناطق شهری بیشتر از تأثیر عامل بازتوزیع بوده است.