جهانیهای ترجمه در بوتۀ نقد پیکرهای: مقایسۀ فارسی ترجمهای با فارسی تألیفی
نویسندگان
1 استاد گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 دانشآموختۀ دکتری مطالعات ترجمه، گروه زبان انگلیسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
10.52547/LRR.13.1.22چکیده
یکی از مسائل مهم در حوزۀ مطالعات توصیفی ترجمه مفهوم جهانیهای ترجمه است که موضوع آن یافتن ویژگیهای خاص و بارز زبان ترجمهای بهمثابۀ زبانی متفاوت از زبان مبدأ و مقصد است. پرسشی که در اینجا مطرح میشود این است که با توجه به تفاوتهای بین زبانها آیا ویژگیهای جهانی ادعایی (که عمدتاً حاصل بررسی بر روی زبانهای اروپایی هستند) در زبانهای غیراروپایی نیز وجود دارند یا خیر. مطالعۀ حاضر با استفاده از تقسیمبندی چسترمن (2004) از جهانیها به دو نوع «جهانیهای مبدأ» و «جهانیهای مقصد»، دستۀ دوم را موردواکاوی قرار میدهد. این پژوهش، با استفاده از یک پیکرۀ مقایسهای برساخته از متون توضیحی فارسی تألیفی و ترجمهای، دو جهانی «سادهسازی» و «تصریح» را موردبررسی قرار میدهد. نتایج این مطالعه، در پرتو یافتههای مربوط به ویژگیهای فارسی ترجمهای، وجود ویژگیهای جهانی ادعایی در فارسی ترجمهای را بهچالش میکشد و نشان میدهد که هیچکدام از ویژگیهای مستخرج از پیکرۀ مقایسهای زبان فارسی با نظریات پیشین مطرحشده همخوانی ندارند.