بررسی ارتباط بین ویژگیهای گوشهداری، بافت سطحی و وجود ریزترک در سنگدانههای طبیعی با مساحت، شیب و طول آبراهه اصلی در حوزه بالادست مخروط افکنههای واقع در شمال دشت دیره
نویسندگان
1 استاد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی
2 دانشیار، دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی
3 استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی
4 دانشجوی دکتری مهندسی زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی
doi
10.29252/esrj.10.2.196چکیده
ویژگیهای ریختشناسی حوزهها مانند مساحت، شیب و طول رودخانه اصلی میتوانند بعضی از خصوصیات سنگدانهها مانندگردشدگی، بافت سطحی و میزان ریزترکها را تحتتاثیر قرار دهند. ابتدا از طریق تصاویر ماهوارهای، نقشههای زمینشناسی و بازدیدهای میدانی، 12 مخروطافکنه انتخاب شد که دارای حوزه بالادستی مشابهی از نظر سنگشناسی هستند. از قسمت وسط 12 مخروطافکنه، 150 نمونه برای سه اندازه متفاوت شن (50 نمونه برای هر اندازه) برداشت گردید و ویژگیهای فوقالذکر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان میدهد که با کاهش شیب، افزایش مساحت و طول مسیر جریان حوزه بالادست مخروطافکنهها، گردشدگی افزایش، بافت سطحی صافتر و میزان ریزترکها کاهش مییابد. کمترین میزان گردشدگی در مخروطافکنه دارای مساحت حوزه بالادستی 27 و 33 هکتار و در محدوده سنگدانههای با اندازه ( mm5/12-16) در حالی که بیشترین میزان گردشدگی در مخروطافکنه دارای بزرگترین مساحت حوزه بالادستی (206 و 309 هکتار) و بزرگترین سنگدانهها ( mm25-5/37) به دست آمده است. از نظر بافت سطحی نیز بیشترین زبری و کمترین زبری به ترتیب در مخروطافکنهای با مساحت حوزه بالادستی 25 هکتار و ذرات ( mm5/12-16) و مخروطافکنه با مساحت حوزه بالادستی 309 هکتار و سنگدانههای mm37.5-25 مشاهده شده است. از نظر ریزترک نیز کمترین درصد ترک در ریزترین سنگدانههای برداشت شده از مخروطافکنه با مساحت حوزه بالادستی 309 هکتار به میزان 10 درصد و بیشترین میزان ترک در درشتترین سنگدانههای برداشت شده از مخروطافکنه با مساحت حوزه بالادستی 29 و 33 هکتار به میزان 32 درصد، به دست آمده است. همچنین وضعیتی مشابه با مساحت حوزه بالادست برای طول مسیر جریان دیده شد.