بررسی تأثیر عمق نویسه‌ای کتاب‌های فارسی بر مهارت روان‌خوانی دانش‌آموزان دورۀ ابتدایی

نویسندگان

1 استاد، گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 استادیار گروه زبان‌شناسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.52547/LRR.12.6.2
چکیده

خواندن از مهم­ترین مهارت­های زبانی است که دانش‌آموزان آموختن آن را در دورۀ ابتدایی و با استفاده از کتاب­های فارسی آغاز می‌کنند. کسب مهارت خواندن مستلزم کسب توانایی در روان­خوانی و درک مطلب است. نظام‌های نویسه‌ای در مهارت خواندن هر زبانی نقش مؤثری دارد. محققان، خواندن نظام­های نویسه­ای عمیق را دشوارتر از نظام­های کم‌عمق می­دانند. فارسی زبانی با نظام نویسه­ای عمیق محسوب می­شود، زیرا تناظر بین نوشتار و گفتار آن کم است. با توجه به عمیق بودن نظام نویسه­ای زبان فارسی، هدف پژوهش پاسخ به این سؤالات بوده است که عمق نویسه­ای زبان در کتاب­های فارسی دورۀ ابتدایی به چه میزان است و چه تأثیری بر مهارت روان­خوانی دانش‌آموزان این دوره دارد ؟ برای پاسخ به سؤالات تحقیق ابتدا عمق نویسه­ای در کتاب­های فارسی شش پایۀ ابتدایی بررسی شد. سپس آزمون روان­خوانی از دانش­آموزان پایه­های اول تا ششم ابتدایی گرفته شد. آزمون روان‌خوانی براساس سه معیار صحت، سرعت و آهنگ خواندن، از متون منتخب کتاب­های فارسی در دورۀ ابتدایی اخذ شد. نمونۀ آماری تحقیق 402 نفر از دانش‌آموزان ابتدایی اول تا ششم ابتدایی در شهر سمنان در سال تحصیلی 1397ـ1398 بودند. نتایج بررسی­ها فاصلۀ 1.42 واجی بین صورت نوشتاری و گفتاری کتاب‌های فارسی را نشان داد. همچنین مشخص شد که عمق نویسه­ای کتاب­های فارسی تأثیر معناداری بر مهارت روان­خوانی دانش­آموزان دورۀ ابتدایی ندارد.