مطالعه مراحل رشد و نمو و فنولوژی ژنوتیپ های لوبیا در شرایط آبیاری نرمال و تنش کمبود آب
نویسندگان
1
doi
10.22092/aj.2015.105723چکیده
با توجه به اهمیت فنولوژی در رشد و نمو گیاهان زراعی به ویژه در شرایط تنش، این پژوهش برای ارزیابی مراحل فنولوژیکی و تعیین روابط آنها با تولید محصول ژنوتیپ های لوبیا در مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر )کرج( اجراء شد. آزمایش به صورت کرت های خرد شده بر اساس طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد. تیمارهای اصلی، دو سطح آبیاری )نرمال و تنش آب( و تیمارهای فرعی، هشت ژنوتیپ لوبیا )اختر، MCD4011 ،COS16 ،WA4531-17 ،WA4502-1 ،AND1007 ،D81083 ، و KS21486 ( بود. نتایج نشان داد که کمبود آب باعث کوتاه تر شدن طول دوره مراحل R5 )روز تا تشکیل غنچه گل(، R6 )روز تا گلدهی( و R7 )روز تا تشکیل نیام(، و طولان یتر شدن مراحل R8 )روز تا پر شدن دانه( و R9 )روز تا رسیدن دانه ها( و دوره پر شدن دانه گردید. این وضعیت برای تمام ژنوتی پها یکسان نبود. لاین KS21486 با کمترین دوره رشد رویشی، زودر سترین ژنوتیپ در هر دو شرایط بود. در هر دو شرایط، طول دوره پر شدن دانه ژنوتیپ های لوبیا سفید نسبت به سایر ژنوتی پها طولان یتر بود. بیشترین کاهش طول دوره پر شدن دانه متأثر از تنش، مربوط به لاین KS21486 بود. تنش در برخی از ژنوتی پها باعث تسریع رسیدگی و در بعضی دیگر باعث تأخیر در رسیدگی شد. در مجموع دو سال آزمایش، عملکرد دانه بر اثر تنش کمبود آب 50 درصد کاهش نشان داد. درصد افت عملکرد متأثر از تنش، در ژنوتیپ های D81083 و AND1007 به ترتیب بیشترین و کمترین بود. میانگین عملکرد دانه انواع قرمز در شرایط نرمال و تنش کمبود آب نسبت به دو نوع دیگر بیشتر بود.