تأثیر سرمایهی انسانی و فناوری بر رشد بهرهوری کل عوامل بازرگانی ایران
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکدة کارآفرینی دانشگاه تهران
doi
چکیده
این مقاله عوامل مؤثر بر رشد بهرهوری کل عوامل تولید بازرگانی کشور را با تأکید بر سرمایهی انسانی و فناوری، شناسایی و با استفاده از آمار سالهای 1338 ـ 1383، مدل تصریح شده را تخمین میزند. از نتایج تخمین تابع تولید ارزش افزودهی بازرگانی برای محاسبهی سهم هر یک از عوامل تولید در ارزش افزودهی بازرگانی کشور استفاده و رشد بهرهوری کل عوامل بازرگانی محاسبه شده است. مدل رشد بهرهوری در قالب مبانی نظری، شواهد تجربی و حقایق آشکار شدهی بازرگانی با تأکید بر نماگرهای سرمایهی انسانی و فناوری، شناسایی و برآورد میشود. نتایج نشان میدهد با وجود نوسانات بهرهوری نیروی کار بازرگانی طی دورهی فوق و افزایش قابل ملاحظه در بعضی سالها، کماکان سطح بهرهوری کل بازرگانی در سالهای پایانی دوره با سالهای اول دوره برابر است. روند بهرهوری سرمایهی کل کشور و بازرگانی طی همین دوره، نزولی و با رشد منفی مواجه بوده و لذا تصویر این نماگر در بازرگانی در مقایسه با کل کشور نامناسبتر است. نوسانات ادوار تجاری تولید ناخالص داخلی و ارزش افزودهی بازرگانی با یکدیگر هماهنگ و هم جهت هستند. این در شرایطی است که دامنهی نوسانات ادوار تجاری ارزش افزودهی بازرگانی بیشتر از تولید ناخالص داخلی کشور است. علاوه بر آن، نوسانات ادوار تجاری بهرهوری نیروی کار، بهرهوری سرمایه و بهرهوری کل بازرگانی همجهت و هماهنگ با ادوار تجاری اقتصاد کشور هستند. نتایج مدل نشان میدهد دو نماگر سرمایهی انسانی و فناوری بر رشد بهرهوری کل بازرگانی تأثیر مثبت و معناداری دارند.