فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درحالی که مطالعات متعددی دربارۀ نقش حاشیه‌نویسی بر فراگیری واژگان زبان دوم وجود دارد، یافته‌‌ها درمورد تأثیر افتراقی حاشیه‌نویسی به زبان اول و دوم متناقض است. مطالعۀ حاضر به بررسی یادسپاری و یادآوری واژگان انگلیسی در میان زبان‌آموزان انگلیسی به‌منزلۀ زبان دوم پرداخته است که در حین خواندن متن به حاشیه‌نویسی به زبان اول و دوم در حاشیۀ متن و زیر متن دسترسی داشتند. در طول مداخله که دو ماه به‌طول انجامید 176 شرکت‌کننده با توانش پیش‌متوسطه زبان انگلیسی درگیر خواندن متون انگلیسی در یکی از پنج گروه زیر شدند: حاشیه‌نویسی به زبان اول در حاشیۀ صفحه (L1-m)، حاشیه‌نویسی به زبان اول در زیر صفحه (L1-b)، حاشیه‌نویسی به زبان دوم در حاشیۀ صفحه (L2-m)، حاشیه‌نویسی به زبان دوم در زیر صفحه (L2-b) و کنترل (.(CO پس از مداخله، پس‌آزمون و یک ماه بعد، پس‌آزمون تأخیری برگزار شد. نتایج آزمون واریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی شفه نشان داد گروه‌هایی که در معرض حاشیه‌نویسی به زبان اول قرار گرفته بودند به‌طور معناداری عملکرد بهتری در یادسپاری واژگان (پس‌آزمون) داشتند (L1-m > L1-b > L2-m > L2-b). همچنین نتایج بیانگر عملکرد بهتر در یادآوری واژگان (پس‌آزمون تأخیری) توسط گروه‌هایی با دسترسی به حاشیه‌نویسی در حاشیۀ متن، صرف‌نظر از زبان حاشیه‌نویسی بود (L1-m = L2-m > L1-b > L2-b). این یافته‌ها نشان می‌دهند که نحوۀ پردازش و بازیابی واژگان از حافظۀ بسته به زبان حاشیه‌نویسی و محل قرارگیری حاشیه‌نویسی در متن متغیر است. کاربرد یافته‌های پژوهش حاضر برای مدرسان و طراحان درسی زبان دوم ذکر شده است.