فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شبکه‌های پیام‌رسان مجازی و زبان اینترنت هم‌زمان در حال شکل‌گیری و نیز زایش گونه‌های کاربردی زبان و زبان‌های جدید به‌مثابۀ ابزار ارتباطی هستند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر شبکه­های پیام‌رسان مجازی تلگرام و سروش بر سبک کاربردی متن و نظام نوشتاری نوجوانان پسر ایرانی است. برای انجام این تحقیق، ابتدا 60 دانش‌آموز 13 الی 15 ساله از دبیرستان سمپاد1 رشت دورۀ اول متوسطه با روش نمونه‌گیری غیراحتمالی2 در دسترس3 انتخاب شدند. سپس 837 پاره گفتار از گفت‌وگوی اینترنتی مورداستفادۀ آنان که در شبکه‌های مجازی به‌کار رفت، با روش نمونه‌گیری هدفمند4 انتخاب شد. به مدت یک ماه رفتارهای کلامی و اجتماعی آن‌ها در قالب متن گفتاری و نوشتاری ضبط و آوانگاری شد. بدین منظور، تحلیل داده‌ها در دو بخش توصیف و تبیین انجام گرفت، در بخش توصیف داده‌ها براساس مشخصه‌های آرای کریستال (2004) در باب گفتمان اینترنتی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. این پژوهش علاوه‌بر آرای کریستال در بخش توصیف، به مشخصه‌های نوینی ازقبیل جایگزینی خط فارسی (فینگلیش)، قرض‌گیری واژگانی، سبک گفتاری متن، لغزش نوشتاری، طنازی در گفتمان اینترنتی، جابه‌جایی ارکان جمله، رمزگذاری، و نشانه‌گذاری که گونۀ اینترنتی زبان فارسی را پدید آوردند دست یافت. برای رسیدن به تبیین نیز تأثیر شبکه‌های اینترنتی و سبک کاربردی متن نوشتاری، گفتمان اینترنتی نوجوانان با استناد بر اصول چهارگانۀ مشارکت گرایس (1975) سنجش و ارزیابی شد. براساس این سنجش، اصل کمیّت برای بقای اهداف ارتباطی نه‌تنها معیارهای خود را نقض نمی‌کند بلکه تنها از آن‌ها عبور می‌کند. اما در سایر اصول مشارکت هیچ گونه نقضی دیده نمی‌شود. درنتیجه، دستاوردهای تحقیق حاضر این نکته را آشکار می‌سازد که فضای مجازی برای بقای توانش ارتباطی، زایش و خلق گونه‌های مجازی در قالب سبک نشاندار نوشتاری از زبان فارسی را برای اهداف رسانۀ اجتماعی منجر می‌شود. ​