فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهاین مقاله به معرفی و بررسی نسخة خطی گزیده‌‌ای از اشعار فارسی محمد قطب شاه(حک: 1035- 1020ق) متعلق به اوایل قرن 11‌ق که در 19 برگ( 38 صفحه)کتابت شده، اختصاص یافته است. تنها نسخة موجود از این اثر که تاکنون تصحیح نشده است با عنوان«دیوان ظل‌الله»در کتابخانة‌ مجلس شورای اسلامی نگهداری می‌شود. این پژوهش افزون بر معرفی و بررسی این نسخه؛ به شخصیت ادبی خالق آن پرداخته و با تصحیح انتقادی نمونه‌هایی از اشعار او به پایان می‌رسد.روش تحقیق در این مقاله توصیفی- تحلیلی با استناد به نسخة خطی و منابع کتابخانه‌‌ای است و دستاورد پژوهش حاکی از آن است که اطلاق نام« دیوان ظل‌الله» بر این دست‌نوشته صحیح نیست و در واقع باید آنرا گزیده‌ای دانست از اشعار محمد قطب شاه. با توجه به کیفیت فیزیکی نسخه و دست‌نوشتة مالک پیشین آن می‌توان احتمال داد که نسخه از دکن به ایران و شهر مشهد منتقل و در شرایط مناسبی نگهداری شده است. افزون بر این، بررسی‌ محتوای نسخه نشان از آشنایی و تبحر محمد قطب‌شاه به زبان فارسی دارد و مرثیه‌های او نیز بیانگر ساختار فکری شاعر و نفوذ فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی در قلمرو قطب‌شاهیان است.کلید واژه: نسخ‌خطی، نسخه‌شناسی، ظل‌الله، گزیده، محمد‌قطب‌شاه، دکن.