نقش استعارههای مفهومی در پدیدههای اقتصادی از منظر اقتصاد رفتاری
نویسندگان
1 استادیار آمارریاضی، دانشکده شهید بهشتی، پژوهشکده علوم شناختی و مغز، تهران، ایران
2 استادیار روانشناسی زبان، پژوهشکده علوم شناختی و مغز، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 مدرس و محقق پسادکتری، دکتری روانشناسی با گرایش شناخت اجتماعی، دانشکده روان شناسی دانشگاه کالیفرنیا، دیویس، ایالات متحده آمریکا
4 استادیار اقتصادرفتاری و آزمایشگاهی، دانشکده اقتصاد دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
5 دکتری علوم شناختی- زبانشناسی، موسسه آموزش عالی علوم شناختی، پردیس، ایران
doi
10.52547/LRR.12.6.10چکیده
هدف از مطالعۀ حاضر بررسی نقش استعارههای مفهومی منتج از سوگیریهای اقتصاد رفتاری بود. به این منظور، بهطور خاص، ارزشگذاری غیرمنطقی، برچسب زدن و جایگزینی ارزشهای بازاری با ارزشهای اجتماعی در تصمیم خرید (حداکثر میزان پرداختی( و فروش (حداقل میزان دریافتی) شرکتکنندگان موردبررسی قرار گرفت. برای استخراج استعارههای مفهومی مذکور، در فاز اول این پژوهش نتایج مطالعات میدانی را بر روی یک گروه 30 نفره بررسی کردیم و سپس با بهرهگیری از روش نیمهآزمایشی، میزان اثرگذاری این استعارهها بر 30 شرکتکنندۀ دیگر را در دو مرحلۀ آزمایش موردمطالعه قرار دادیم. تحلیل واریانس دادههای بهدست آمده از این مطالعه نشان داد که استعارههای مفهومی بر تصمیم خرید و فروش شرکتکنندگان تأثیری نمیگذارد. باوجوداین، در رفتار خرید، استعارههای مفهومی منتج از ارزشگذاری غیرمنطقی بیشتر از سایر سوگیریها اثرگذار هستند و در رفتار فروش، استعارههای مفهومی جایگزینی ارزشهای بازاری با ارزشهای اجتماعی، نسبت به سایر سوگیریها اثرگذار هستند. نتایج این مطالعه نشان داد که سه قاعدۀ رفتاری مذکور که سعی در پیادهسازی آنها از طریق تولید استعارههای مفهومی مرتبط داشتیم، نتوانستند بر تصمیم خرید یا فروش شرکتکنندگان اثر معنادار بگذارند، در عین حال اثر قواعد اقتصاد رفتاری مذکور در تصمیمات خرید و فروش متفاوت بوده است.
