نقد و بررسی تصحیح بخش قطعات دیوان سنایی به کوشش محمّدرضا برزگر خالقی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران.

2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران

doi
10.22034/crtc.2025.493179.1177
چکیده

در این مقاله به نقد و بررسی دیوان سنایی به تصحیح محمّدرضا برزگر خالقی پرداخته‌‌ایم و برای این منظور بخش قطعات این تصحیح به صورت موردی بررسی شده است. انتقادات وارد به این تصحیح در 8 عنوان کلّی دسته‌بندی شده‌اند که شامل تبعیّت بی چون و چرا از یک نسخه، بدخوانی بعضی دستنویس‌ها، برگزیدن ضبط مرجوح و بعضاً خارج از وزن و اشتباه، ضبط یک شعر در دو جای دیوان، ذکر نکردن بعضی نسخه‌بدل‌های مهم، ترتیب نادرست ابیات در بعضی از قطعات، ناپیراستگی دیوان از اشعار سایر گویندگان و اغلاط چاپی است؛ سپس به صورت جزئی و بیت به بیت قطعات این دیوان را بررسی کرده‌ایم و 23 مصداق برای این 8 عنوان کلّی ذکر کرده‌ایم. گفتنی است در پایان هر مورد، صورت صحیح بیت یا ابیات بر اساس دستنویس‌ها ارائه شده است. معیار ما برای نقد این تصحیح مسائل سبکی و زبانی، وزن، قافیه و ضبط اشعار در دستنویس‌ها بوده است.