بررسی توانمندیها و راهکارهای توسعۀ گردشگری روستایی در بخش کهک استان قم
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی
3 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی
4 استاد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی
doi
10.22059/jhgr.2013.36138چکیده
گردشگری روستایی در استان قم که قابلیت ویژهای در گردشگری مذهبی دارد، پدیدهای نامتعارف جلوه میکند، اما این استان با داشتن 88/93 درصد شهرنشینی، دارای آلودگیهای هوا و حاشیهنشینی و اسکان غیر رسمی در شهر قم است که در گرایش شهروندان به گردشگری روستایی مؤثر است. بخش کهک قم با روستاهای ییلاقی، از مقاصد شهرنشینان برای گردشگری روزانه و گاه موقت چندروزه است. روستاهای مورد بررسی با وجود جاذبههای طبیعی و انسانی در بُعد منطقهای، نتوانستهاند از فرصت گردشگرپذیری موجود برای توسعۀ گردشگری روستایی و درنهایت توسعۀ روستا موفق عمل کنند. پژوهش پیش رو با استفاده از روش پیمایشی، کتابخانهای و مطالعات میدانی و با در نظر گرفتن دیدگاه سه گروه مشارکتکننده (گردشگران، مسئولان و خانوار ساکن)، راهبردهایی را برای توسعۀ گردشگری روستاهای هدف ارائه کرده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل 874 خانوار ساکن، بیش از 10000 نفر گردشگر سالانۀ روستاهای مورد مطالعه و 25 مسئول در زمینۀ گردشگری است که با استفاده از نمونهگیری کوکران 267 نفر از ساکنان روستا، 306 نفر گردشگر و 25 مسئول برای جامعۀ نمونه انتخاب شدهاند. یافتههای پژوهش، کمبود زیرساختهای لازم، ازجمله مکانهای اقامتی، پذیرایی، رفاهی و ضعف مدیریت درزمینۀ توسعۀ گردشگری را نشان میدهد. بررسی نتایج و تحلیلها از افزایش آسیب زیستمحیطی، بهدلیل نامناسب بودن عوامل زیرساختی و ضعف سرمایهگذاری در این بخش برای استفاده از آثار مثبت گردشگری روستایی در پیشبرد توسعۀ روستایی حکایت دارد.