فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«وَ» به‌مثابۀ تکواژی عطفی که سازه‏های مختلفی اعم از واژه‏ها و جملات را به‌هم پیوند می‏دهد، از دیرباز از منظر منطقی و دستوری موردتوجه منطق‏دانان و دستورنویسان بوده است. بررسی معنایی این تکواژ در پژوهش حاضر با تکیه بر پیکره‏ای گفتاری صورت گرفت که از مجموع جملات بیان‏شده در سه سریال ایرانی در نمایش خانگی، شامل سریال‏های هیولا، مانکن و کرگدن به‌دست آمده است. در این پژوهش، با درنظر گرفتن عملکرد هر واحد نشانه‏ای درون نظام زبان و برخورداری‏اش از ارزشی خاص خود و درنظر گرفتن روابط هم‌نشینی سازه‏ها به بررسی این تکواژ پرداختیم. مطالعه «ارزش‏های معنایی» «وَ»، یعنی امکانات جایگزینی «وَ» با سایر واحدها روی محور جانشینی ازیک‌سو و «رفتارهای معنایی» این واحد روی محور هم‌نشینی از سوی دیگر نشان داد که اولاً، «وَ» می‏تواند روی محور جانشینی دارای ارزش‏های «وَ»، «به این دلیل»، «اما»، «درحالی که»، «با»، «واحد آغازین» و «درنتیجه» باشد؛ ثانیاً، این واحد در سطح واژه، در قالب ترکیب عطفی آزاد و مقید، و نیز در قالب نام‏آواها به‌شکل تکرار عطفی قوی و ضعیف، نقش معنایی ایفا کند. «وَ» در سطح جمله با توجه به واحدهای هم‌نشین، یعنی گزاره‏های p و q می‏تواند رفتارهای گوناگونی از خود نشان دهد که گویای وابستگی‏اش به مؤلفه‏های زمان، جهان‏های ممکن، شرطی‏سازی، نتیجه‏یابی و الگوهای واقع در جهان‏های ممکن است. به این ترتیب، رفتار معنایی «و» کاملاً به رفتارهای معنایی گزاره‏های p و q وابسته است.