نگرشی به «متن‌کاوی» در پژوهش‌های زبانی: رویکرد رایانشی در تحلیل متون

نویسندگان

1 دانشیار زبان انگلیسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دکتری زبان انگلیسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دانشیار زبان انگلیسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

4 دانشیار زبان انگلیسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.52547/LRR.12.6.16
چکیده

«متن­کاوی» به فرایند رایانشی تحلیل متون بدون ­ساختار و استخراج لایه­های زبانی پنهان و مضامین موجود در آن‌ها گفته می­شود. این روش، اهمیت ویژه­ای در تحلیل محتوا یا مضمون پژوهش­های توصیفی و تفسیری دارد. در این فرایند، نخست متون ساده ساختارمند شده وسپس مفاهیم و انگاره‌های نهفتۀ آن خلاصه­سازی، طبقه­بندی، مدل­سازی، ارزیابی و تفسیر می­شوند. نظر به اینکه این روش به‌ویژه در مطالعات گفتمان به‌منزلۀ یک نو­آوری میان­رشته­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ای به‌شمار می­آید، سزاوار است استفاده از آن در مطالعات دانشگاهی کشور با جدیت بیشتری دنبال شود. مع­الوصف، به­رغم گستردگی کمی و کیفی پژوهش­های بین‌المللی در این حوزه، جای خالی این پژوهش‌ها در مقالات فارسی و انگلیسی داخل کشور بسیار احساس می‌شود. از این­رو، این مقاله در نظر دارد از رهگذر کنکاش نظری و عملی روش­های متن­کاوی و ارزیابی ابزارها و روش‌های اصلی آن در زبان فارسی و انگلیسی، بستری مناسب برای بهره­مندی از ظرفیت­های این روش­شناسی در مطالعات زبانی فراهم سازد.