بررسی سنگ شناسی، کانه زایی، زمین شیمی و زمین دماسنجی در نشانه مس جُوزبن، جنوب شرق دامغان
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان
2 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان
3 استادیار گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان
4 کارشناس ارشد زمینشناسی اقتصادی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان
doi
10.29252/esrj.9.4.1چکیده
نشانه رگهای مس جُوزبن با ابعادی به پهنای 5/1 متر و طول حدوداً 100 متر در 120 کیلومتری جنوب – جنوب شرق دامغان و در بخشی از کمربند آتشفشانی ترود – چاه شیرین واقع شده است. این کمربند دارای سنگهای آتشفشانی کالک آلکالن می باشد. کانهزایی های این کمربند تحت تاثیر دو گسل اصلی، گسل ترود در جنوب منطقه و گسل انجیلو در شمال منطقه، قرار دارد. سنگهای آتشفشانی و نفوذی منطقه مورد مطالعه از نوع کوارتز دیوریت، کوارتز مونزونیت، داسیت، آندزیت میباشند. بافت غالب سنگهای این منطقه نیز، پورفیری، گرانولار و پویکیلیتیک میباشد. دگرسانی های مشاهده شده شامل سریسیتی شدن، سیلیسی شدن، کلسیتی شدن و پروپیلیتیک میباشد. کانهزایی منطقه در قالب کانیهای سولفیدی از جمله پیریت، کالکوپیریت، گالن و بورنیت و نیز کانی اکسیدی هماتیت رخ داده است. کانیهای ثانویه از قبیل کولیت، کالکوسیت، مالاکیت و هیدروکسیدهای آهن قابل مشاهده است. براساس مطالعات زمین شیمیایی، میتوان گفت که سنگ میزبان منطقه از یک ماگمای کالک آلکالن اشباع از آلومین منشاء گرفته و در ارتباط با یک کمان آتشفشانی میباشد. با توجه به مطالعات سیالات درگیر انجام شده بر روی کانی کوارتز، مشخص گردید که دامنه دمای همگن شدگی بین 130 تا 190 درجه سانتیگراد و شوری محلول در محدوده ۴ تا ۵/۱۴ درصد وزنی معادل NaCl تغییر میکند. همچنین دماسنجی انجام شده بر مبنای ریختشناسی بلورهای کانی پیریت، دمای حدود C°250 را برای زون دگرسانی، روشن میسازد. این دادهها حاکی از آن است که کانی سازی احتمالا در عمقی حدود 100 متر زیر سطح و در شرایط سطح گرمایی و از نوع کانسارهای آهن – مس- طلا صورت گرفته است.