فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این که سدسازی‌های متعدد دولت ترکیه اثرات نامطلوب محیط زیستی بر حیات گیاهی و جانوری حوزه‌ی جغرافیایی پائین‌دست سدها به‌ویژه مناطقی که به‌صورت مستقیم از سه رودخانه تاریخی دجله، فرات و اروند آبیاری شده و یا آرود آب این سه رود سبب جریان یافتن زندگی انسان‌ها و ساخت تمدن‌های باستانی در این نواحی گردیده، توسط محققان و پژوهش‌گران علوم اجتماعی، جغرافیا، محیط‌زیست و حقوق حتی گاهی به‌وسیله‌ی مقالات بین‌رشته‌ای مورد بررسی قرار گرفته و تأیید شده است. اما در پی‌آمد پژوهش‌های انجام شده این سؤال جدی مطرح می‌شود که: آیا آسیب‌های وارد شده باعث از بین رفتن حقوق بنیادین و اساسی افراد ساکن در این مناطق یعنی کشورهای سوریه، عراق و ایران گردیده یا خیر؟ در این نوشتار تلاش شده تا با بررسی سوابق مطالعات انجام شده، پیگیری رویدادهای اجتماعی مربوط به شرایط زندگی در حاشیه‌های رودهای مورد بحث همین‌طور مراجعه به اسناد حقوقی و معاهدات بین‌المللی به‌خصوص رویه‌های قضایی – داوری و حتی سیاسی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای و الکترونیکی به شکلی توصیفی – تحلیلی به بررسی ابعاد حقوقی این سدسازی‌ها از منظر حقوق بین‌الملل محیط‌زیست و حقوق بشر بپردازیم که اعمال حاکمیت سرزمینی دولت ترکیه در ساخت سدها، حقوق بشر را تحت تأثیر قرار داده یا نه و اگر پاسخ مثبت است، چگونه و به چه میزان این حقوق تضیع شده است. برمبنای قواعد موضوعه و عرفی بین‌المللی، آرای قضایی ... و نیز رویه‌های سیاسی اعمال شده در موارد مشابهه، ایجاد پدیده‌ی مخرب گرد و غبارها در مناطق وسیعی از خاورمیانه، خشک شدن منبع آب اراضی کشاورزی، بیماری‌های ناشناخته و جدید و مهاجرت جمعیت‌های قومی از حاشیه‌های رودخانه‌های دجله و فرات گواه و شاهدی بر نقض مستمر حقوق بشر در مناطقی از این سه کشور است و لازم است این دولت‌ها اقدام جدی و عاجلی را برای مسئولیت پذیری دولت ترکیه مطابق با حقوق بین‌الملل انجام دهند