ارزیابی تاثیرات ویژگیهای ژئومورفولوژیک و زمینشناسی بر چگونگی تغذیه آبخوانهای آبرفتی (مطالعهای موردی: آبخوان آبرفتی گیلانغرب)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، واحد کرمانشاه
2 استادیار ژئومورفولوژی گروه جغرافیا، دانشگاه شیراز
doi
10.29252/esrj.9.4.167چکیده
شکلگیری و به دنبال آن تغذیه آبخوانهای آبرفتی وابسته به شرایط زمینشناسی، ژئومورفولوژیکی، اقلیمی و پوشش زمین است. این نوع آبخوانها نقش بسیار مهمی در تامین آب مورد نیاز جوامع بشری در مناطق خشک و نیمه خشک کشور داشته و عمدتا به علت برداشت بیش از حد نیازمند تدوین و اجرای برنامههای مدیریتی هستند. آبخوان آبرفتی گیلانغرب امروزه به دلیل برداشت بیرویه، رخداد خشکسالیهای دو دههای اخیر و محدودیت طبیعی در تغذیه به خصوص در نواحی کوهستانی شمال آن از حالت تعادل خارج شده است. در حال حاضر با توجه به ادامهای شرایط ذکر شده، آبخوان گیلانغرب کماکان در معرض پیامدهای زیانبار این عوامل بوده و نیازمند تدوین و اجرای برنامههای مدیریتی است. هدف این پژوهش مدلسازی حوضهای تغذیهای آبخوان، به منظور ارائه راهکاریهای مدیریتی برای آبخوان گیلانغرب است. در این پژوهش مدلسازی مناطق مستعد تغذیه آبخوان آبرفتی بر اساس شش پارامتر لیتولوژی، تراکم خطواره، تراکم زهکشی، ژئومورفولوژی، کاربری اراضی و شیب توپوگرافی انجام گرفت. حدود 88/23 % مساحت منطقه دارای پتانسیل زیاد تغذیه آب زیرزمینی است و 44% مساحت منطقه دارای پتانسیل کم برای تغذیه آب زیرزمینی بوده و این مناطق مستعد ایجاد رواناب هستند. بنابراین شرایط خاص ژئومورفولوژیکی و لیتولوژیکی منطقه سبب شده که تغذیه طبیعی آبخوان دارای محدودیت بوده و نیازمند اجرای طرحهای تغذیه مصنوعی میباشد.