فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهمترین مسائل زیست محیطی که می‌تواند بر سلامت گیاهان، جانوران و انسانها تاثیر بسزایی داشته، میزان غلظت عناصر سنگین در خاک و آلودگی آن می‌باشد. افزایش غلظت فلزات سنگین می­تواند با توجه به فرآیندهای طبیعی یا فعالیت­های انسانی رخ دهد. پژوهش حاضر به بررسی و ارزیابی میزان غلظت و آلودگی عناصر سنگین در رسوبات می‌پردازد. بدین منظور حوضه روئین در شهرستان اسفراین انتخاب و غلظت 11 عنصر سنگین شامل As (آرسنیک)،Cd  (کادمیوم)،Co  (کبالت)، Cr (کروم)، Cu (مس)، Fe (آهن)، Mo (مولیبدن)،  Ni(نیکل)، Pb(سرب)، V (وانادیم) و Al (آلومینیوم) در42 نمونه و میزان همبستگی عناصر مورد بررسی قرار گرفت. محاسبات نتایج نشان داد وجود ضریب همبستگی معناداری بین مقادیر مس و آهن (993/0)، آهن و آلومینیوم (930/0)، کبالت و مس (908/0)، کبالت و آهن (897/0)، کروم و نیکل (879/0)، مس و آلومینیوم (853/0)، کبالت و آلومینیوم (818/0)، آرسنیک و آلومینیوم (719/0) و نیکل و سرب (702/0) می‌باشد. سپس شاخص‌های آلودگی نظیر فاکتور غنی شدگی، ضریب آلودگی، درجه آلودگی اصلاح شده، ضریب بار آلودگی و شاخص زمین انباشتگی مورد محاسبه و ارزیابی قرار گرفت. تمامی شاخص‌های مورد محاسبه به جز شاخص فاکتور غنی شدگی که بر اساس میانگین عناصر پوسته زمین می‌باشد و عنصر آرسنیک آن در طبقه شدید قرار گرفت، بیانگر این نکته می‌باشند که یازده عنصر مطالعاتی گر چه دارای مقادیر متفاوتی هستند ولی همگی در طبقه بدون آلودگی قرار گرفته­اند و لذا منطقه مورد مطالعه از نظر غلظت عناصر سنگین دارای آلودگی قابل توجهی نمی‌باشد. اما از آنجا که در حال حاضر بیشتر افزایش غلظت عناصر سنگین دارای منشا انسانی می‌باشد باید کنترل بیشتری در رابطه با فعالیت­های کشاورزی و صنعتی صورت گیرد.