فراتحلیل کیفی از مقالات علمی ناظر بر شهر-منطقه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

4 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.29252/esrj.9.4.201
چکیده

مفهوم شهر- منطقه به تازگی تبدیل به یک الگوی محبوب در حوزه دانشگاه و سیاست شده، که در تباین با نظریه­هایی چون "مرگ فاصله"،"پایان جغرافیا" و یا ظهور "اقتصاد بی وزن" مطرح شده است. شهر- منطقه به عنوان مکان تجمیع، تشدید، توسعه و رقابت پدیده مطلوبی است که مشخص می­سازد کدام رقابت اقتصادی را می­توان ارتقاء و پرورش داد. از این رو شناسایی زمینه، ماهیت و دلایل اهمیت الگوی شهر-منطقه نیازمند تبیین و تدقیق مضاعف است. تاکنون پژوهش­های گوناگونی درباره شهر-منطقه­ها انجام شده است. این مقاله با استفاده از روش فراتحلیل کیفی، 45 مورد از مقالات علمی تولید شده از سال 2000 (از طریق جستجو در پایگاه داده­های علمی خارجی) را بررسی توصیفی نموده و در سه بعد سوال، هدف و نتیجه ارزیابی به عمل آمده است. ضرورت و کاربرد این فراتحلیل می­تواند در درک ماهیت فضایی شهر-منطقه و تبیین نقش و جایگاه آن به عنوان موتور محرکه مناطق در راستای تعادل و توسعه موثر باشد. در انتها با جمع­بندی آخرین تلاش­­­های علمی این نتیجه حاصل شد که شهر-منطقه ها، با نگرش پیوند اقتصادی دو مقیاس محلی و جهانی به دنبال ارتقاء توان رقابت پذیری و پایداری است و این امر از طریق نومنطقه گرایی امکان­پذیر می­شود. هم­چنین ارائه تحلیل­های ساختاری- عملکردی از الگوی شهر-منطقه برای نهادهای سیاست­گذار علمی و اجرایی ارائه گردید.