رسیدگی افتراقی به بزههای ضد سبز در نظام کیفری ایران (برمبنای الگوی سیاست جهانی شده)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22034/thdad.2023.2007937.2522چکیده
رویکرد افتراقی به بزههای فنی و تخصصی بهعنوان یکی از رگههای سیاست جنایی مطلوب جهانی مطرح شده است. از حوزههایی که بایستی افتراقیسازی آیین دادرسی کیفری در قلمرو آن تجلی پیدا کند، بزههای ضد سبز و توسعه پایدار است. بزههای ضد سبز علیه محیطزیست ارتکاب مییابند و خود به دو دستهی جرایم زیستمحیطی و تروریسم زیستمحیطی تقسیمبندی میشوند. علت تفکیک این دو مفهوم نحوهی پاسخدهی و رسیدگی به این جرایم است و اصولاً از لحاظ قصد مجرمانه نیز تفاوتهای مهمی دارند. در این تحقیق با روش تحلیلی- توصیفی، این نتایج حاصل شد که در نظام کیفری ایران، افتراقیسازی رسیدگی به بزههای زیستمحیطی مشاهده میشود. همچنین پیشبینی بایستههایی همچون آموزشهای سبز و به کارگیری ضابطین تخصصی و قضات سبزاندیش (تضمین و تنظیمگری واکنشها)، لزوم بازتر شدن شبکه نسبت به جامعه مدنی (کنشگران سبز پیراقضایی)، لزوم پیشبینی دادستان ویژه زیستمحیطی با وحدت ملاک از دادستانهای ویژه همچون دادستان مالیاتی، اعلام جرم اجباری، پیشبینی مواعد طولانی مرور زمان در تعقیب و صدور حکم، لزوم افزایش مدت بازداشت و تحت نظر، تحقیقات مشترک، بارکردن اماره مجرمیت و افزایش همکاریهای بینالمللی قضایی میتواند در افتراقیسازی رسیدگی به بزههای زیستمحیطی و تحقق اهداف سیاست جنایی کارآمد موثر واقع شود.