فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وقوع سرمای شدید و یخبندان باعث خسارات فراوان به محصولات کشاورزی و تأسیسات­ می­شود. واکاوی همدیدی آماری این یخبندان­ها به پیش­بینی وقوع آنها کمک می­کند. در این ­پژوهش ­به­ منظور واکاوی همدیدی ­امواج سرمای ­غرب­کشور، آمار ­دمای­ حداقل روزانه ایستگاه­های‌ همدان، خرم آباد، سنندج و کرمانشاه ­طی­ دوره­ی ­آماری 1961 تا2010 تهیه شد سپس با استفاده از شاخص­های آماری میانگین و انحراف معیار بلندمدت، آستانه عددی امواج سرمایی بدست آمد؛ و براساس آن 56 روز توأم با امواج ­سرما شناخته شد. به منظور استخراج و واکاوی الگوهای فشار سطح زمین و ارتفاع ژئوپتانسیل به ترتیب از داده­­های HGT و SLP اقدام به خوشه­بندی سلسله مراتبی به روش ادغام ward شد. نتایج واکاوی خوشه­ای­ نشان داد که یک الگوی­ گردشی­جوی عامل اصلی ­امواج سرمای منطقه است. در این الگو در تراز سطح دریا ­هسته مرکزی ­پرفشار با فشار مرکزی بیش از 1032 هکتوپاسکال بر روی شمال­غرب و غرب ­کشور قرار دارد که با گردش واچرخندی ­خود باعث ریزش ­هوای ­بسیار سرد عرض­های ­بالا بر روی منطقه شده است. در تراز 500 هکتوپاسکال نیز قرارگیری­ قطاع ­غربی ناوه ­عمیق بر روی مناطق غربی ایران که موجب نصف‌النهاری شدن جریان بادهای غربی و شمالی شدن جریانات مذکور و در نتیجه نزول­ هوای­ سرد­ عرض­های­ شمالی از طریق فرود بلند می­گردد، نقش بسیار مهمی در وقوع فرارفت و وزش دمایی ­سرد دارد که نتیجه آن رخداد امواج سرمایی در منطقه شده است.