شناسایی و اولویتبندی شاخصهای اقتصادی مؤثر در تحقق محلۀ پایدار با رویکرد دوستدار کودک
نویسندگان
1 دانشجو دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2 استادیار شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
3 استاد شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
doi
10.22108/ue.2025.147589.1339چکیده
پایداری اقتصادی محلهای نقش محوری در تضمین عدالت، رفاه و فرصتهای رشد کودکان دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی شاخصهای اقتصادی مؤثر در تحقق محلۀ پایدار با رویکرد دوستدار کودک انجام شد. پرسش محوری مطالعه این است: کدام شاخصهای اقتصادی بیشترین نقش را در تحقق محلۀ پایدار دوستدار کودک ایفا میکنند و اولویت آنها در سه مقیاس شهری (کلانشهر، شهر میانی، شهر کوچک) چگونه است؟ روش پژوهش ترکیبی و کاربردی بود؛ ابتدا با مرور نظاممند منابع علمی و اسناد سیاستی داخلی و بینالمللی و تحلیل محتوای سیستماتیک (کدگذاری باز توسط دو پژوهشگر مستقل)، مجموعهای از شاخصهای اقتصادی استخراج شدند، سپس اهمیت نسبی هر شاخص با استفاده از فرایند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) و نظرات ۲۰ متخصص تعیین شد. نتایج نشان داد شاخصهای کلیدی عبارتاند از: رفاه شغلی و معیشتی خانوادهها، مشارکت اقتصادی کودکمحور، کارآفرینی و اشتغال خانوادگی کودکمحور، پایداری مالی خدمات کودکمحور، کاهش هزینههای کودکمحور، دسترسی اقتصادی برابر به خدمات کودکمحور، برنامهریزی اقتصادی آیندهنگر برای کودکان، عدالت اقتصادی در بهرهمندی کودکان و توان اقتصادی خانواده برای حمایت از کودک. تحلیل مقایسهای مقیاسها نشان داد رفاه شغلی و معیشتی خانوادهها در همۀ سطوح اولویت نخست را دارد؛ با این حال، در کلانشهرها تأکید بر عدالت اقتصادی و کاهش هزینهها بیشتر است، در شهرهای میانی سرمایۀ انسانی و اقتصاد محلی برجستهاند و در شهرهای کوچک منابع مالی محلی، توان اقتصادی خانوار و کارآفرینی خانوادگی اهمیت بیشتری دارند. این یافتهها بر ضرورت طراحی سیاستهای مقیاسمحور و ترکیب اقدامات کوتاهمدت معیشتی با سازوکارهای بلندمدت تأمین مالی و عدالتمحور تأکید میکند.
