بررسی تأثیر مولفه های اعتقادی و رفتاری دینی بر پایبندی به اصول کسب و کار حلال
نویسندگان
1 استادیار دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه قم
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی دانشگاه قم
doi
چکیده
تلاش برای کسب معیشت، بخش مهمی از فعالیتهای زندگی هر انسانی را شکل میدهد. اما آنچه که برای جامعه انسانی بسیار ضروری است، حاکمیت اخلاق و قانون بر این فعالیت هاست. سازوکارهای درونی و بیرونی برای نگهداشت انسان از رفتارهای غیراخلاقی و نادرست، در جوامع مختلف وجود دارد. در جامعه اسلامی، باورهای اعتقادی مانند خداباوری و آخرتگرایی از جمله موضوعاتی است که میتواند این کنترل درونی را تقویت کند. این پژوهش به دنبال بررسی تأثیر خداباوری و آخرتگرایی و انجام عبادات بر پایبندی به اصول کسب و کار حلال در دو موضوع قیمتگذاری و تبلیغات است. این پژوهش در شهر تهران و با روش نمونهگیری دردسترس به صورت میدانی و حضوری از فروشندگان پوشاک انجام شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد بر خلاف انتظار اولیه که خداباوری و آخرتگرایی، نمیتواند تأثیری در پایبندی به کسب و کار حلال داشته باشد، این در حالی است که متغیر انجام عبادت دارای تأثیر معنیدار و مثبتی بر پایبندی به کسب و کار حلال است. تفسیر چرایی حصول این نتایج، باید گفت که شکلی از دینباوری در میان جامعه ظهور کرده که اگر چه خود در درون خود، احساس میکنند به خدا و قیامت باور دارند، اما در مقام رفتاری تأثیر این باورها دیده نمیشود و این زنگ هشداری برای دستگاه فرهنگی کشور است که ارتباط وثیقی بین باور و عمل در میان دین باوران جامعه وجود ندارد. اما انجام عبادات طبق آموزههای اسلامیتوانسته است کنترل کننده رفتار و بازدارنده انسان از گناه محسوب شود. بر این اساس، بازار اسلامی باید ارتباط بیشتری با نماز، مسجد و اعمال عبادی برقرار کند تا بتواند به پاکی و طهارت بیشتری نائل شود.