ارزیابی همبستگی صفتهای مؤثر و اثر آنها بر عملکرد غده بزرگ در سیبزمینی
نویسندگان
1 دانشگاه تهران
2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات
3 دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی
doi
10.22092/aj.2014.101064چکیده
بهمنظور دستیابی به ژنوتیپهای برتر و پرمحصول سیبزمینی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با استفاده از 33 رقم و ژنوتیپ وارداتی سیبزمینی در 4 تکرار انجام شد. در این بررسی، برخی از صفتهای شکلی (مورفولوژیک) و مرتبط با عملکرد سیبزمینی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف ژنوتیپهای مورد مطالعه در تمامی آنها بسیار معنیدار (p≤0.01) بود. با توجه به اهمیت تعداد غده بزرگ در میزان عملکرد کل سیبزمینی، همبستگیهای فنوتیپی و ژنوتیپی صفتها با تعداد غده بزرگ مورد مطالعه قرار گرفت و اثرات مستقیم و غیرمستقیم مثبت و منفی با تجزیه علیت بررسی شدند. از صفتهای مورد مطالعه، 13 صفت یا با تعداد غده بزرگ یا با سایر اجزاء عملکرد همبستگی بالایی داشتند که در تجزیه علیت مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه علیت نشان داد که بیشینه اثرات مستقیم فنوتیپی بر تولید غده بزرگ بهترتیب ناشی از وزن کل غده در بوته، تعداد ساقه اصلی در بوته و وزن خشک بوته بود. برخی از صفتها همانند وزن تر کل بوته و زمان رسیدن، اثر مستقیم منفی بالایی بر عملکرد غده بزرگ نشان دادند. بیشتر صفتهای مورد مطالعه بهصورت غیرمستقیم بر افزایش تعداد غده بزرگ اثرگذار بودند. بیشینه اثرات مستقیم ژنوتیپی مثبت و منفی به ترتیب از طریق وزن غده در بوته، طول غده، زمان رسیدن، وزن تر بوته و تعداد غده متوسط و کوچک اعمال میشد. اثرات غیر مستقیم ژنوتیپی صفتها نقش موثرتری در تعیین تعداد غده بزرگ داشتند تا اثرات مستقیم.